“หิน-กินได้” นั่นไม่ได้หมายถึงหินที่ใช้รับประทานสำหรับนักการเมือง-บางประเทศ แต่ผมกำลังเอ่ยถึง ‘นิทาน’ สองเรื่อง 

เรื่องแรกไม่เกี่ยวกับหิน แต่มีความคล้ายกันในเรื่องของขั้นตอนการกิน เป็นเรื่องที่เกี่ยวกับ ‘ขวาน’ นั่นประไร แล้วขวานกินได้เหรอ? ขวานอาจกินไม่ได้ แต่ขวานสามารถสร้างของกินได้ เรื่องนี้ผมอ่านเอาจากหนังสือนิทานเล่มเล็กๆ ตอนสมัยเด็กที่ชอบเข้าห้องสมุดประจำโรงเรียน เล่นนั้นเป็นเล่มบางมีสีและภาพประกอบ เป็นนิทานพื้นบ้านของทางตะวันตก ผมจำต้องเล่าเท่าที่นึกได้ตามความสามารถของมันสมอง

เรื่องมันมีอยู่ว่า ชายคนหนึ่งเดินฝ่าพายุเหน็บหนาวเข้ามาขอหลบพักในบ้านของหญิงชรานางหนึ่ง จะว่าไปมันก็เป็นช่วงเวลาที่เขารู้สึกหิวแบบพอดี แต่ก็เหมือนว่า ในบ้านของหญิงชราจะมิได้มีอาหารที่ทำเหลือไว้ให้สำหรับคนอื่น ชายผู้นั้นเลยหันเหความสนใจไปที่ขวานด้ามหนึ่ง และเปรยขึ้นกับหญิงชราว่า เขาอยากจะของหม้อและเตาไฟของหญิงชราสักหน่อย

หญิงชราก็สงสัยว่าชายคนนี้กำลังจะทำอะไร นางถามเขา และเขาตอบกลับมาว่า เขาจะทำ “ข้าวต้มขวาน”

รสชาติมันเป็นยังไงนะ ? ข้าวต้มขวาน แต่นางก็จัดเตาและหม้อต้มให้กับชายคนนั้นแต่โดยดี พอชายคนนั้นเริ่มต้มขวานในหม้อ เขาก็ตักน้ำที่ต้มอยู่ขึ้นมาลองชิม ‘แห๋ม’ นี่ถ้าได้ข้าวโอ๊ทมาเติมลงไปหน่อยนะ รสชาติคงดีไม่น้อย หญิงชราเห็นดังนั้นก็ไปเอาข้าวโอ๊ทมาให้ชายผู้นั้นเพื่อเพิ่มรสชาติ และเครื่องปรุงมากมายก็ถูกจัดมาให้ในหม้ออันแรกเริ่มมีเพียงขวานหนึ่งอัน ด้วยความอยากรู้ว่ารสชาติของข้าวต้มขวานนั้นจะเป็นอย่างไรกันนะ

มาถึงตรงนี้แล้วคนอ่านก็คงจะเริ่มพอเดากันออกแล้วสินะ ว่าเรื่องราวมันจะจบลงอย่างไร หญิงชราและชายผู้นั้น นั่งกินข้าวต้มขวานด้วยกันท่ามกลางความหนาวเหน็บภายนอก

นางว่า “ข้าวต้มขวานนี่มันอร่อยดีเนอะ”

คราวนี้มาถึงเรื่องที่สอง เป็นเรื่องเกี่ยวกับหิน เนื้อหาคล้ายกันเพียงแต่เหตุการณ์เกิดขึ้นต่างสถานที่ เป็นเรื่องพระนักบวชที่อยากจำทำซุปหม้อใหญ่ ใหญ่มากๆ มันเป็นซุปหิน เพียงแต่คราวนี้เรื่องราวมันหาได้เป็นเรื่องระหว่างคนสองคน แต่เป็นเรื่องราวของคนทั้งหมู่บ้าน ที่เริ่มสงสัยว่าซุปหินมันจะมีรสชาติอย่าไรน๋อ?

ภาษานักต้ม(หิน) คงเรียกอาการประมาณนั้นว่า ‘ติดกับ’ เพราะเมื่อความอยากรู้สงสัยผลักดันให้คนมากมายยอมที่จะทำอะไรบางอย่างเล็ก ๆ น้อย ๆ เพื่อให้ได้รู้ได้เห็นในสิ่งที่กระหายอยาก

อย่างในเรื่องนี้ พวกเขาเพียงสละวัตถุดิบเล็ก ๆ น้อย ๆ ในครัวของแต่ละบ้าน รวบรวมได้ทั้งหมู่บ้าน มันก็มากโขอยู่เหมือนกัน ซุปหินจึงเต็มไปด้วยสิ่งต่าง ๆ มากมาย และชาวบ้านก็ไม่รู้สึกว่าเดือดร้อนเสียสักนิดที่ต้องสละมันเพื่อซุปหม้อนั้น

บทจบของเรื่องราวคือ คนทั้งหมู่บ้านต่างเฝ้าคอยว่าเมื่อไรซุปหินจะเสร็จ และ จากที่ต่างคนต่างทำมาหากินไม่ค่อยสนใจว่าใครจะเป็นอย่างไร ก็ได้ออกจากบ้านมาพูดคุยกัน โดยมีหม้อต้มซุปกลางหมู่บ้านเป็นตัวเชื่อม และ เมื่อซุปเสร็จสิ้น ทั้งหมู่บ้านก็จัดตั้งโต๊ะเลี้ยงฉลองกันทั้งหมู่บ้าน มีความสุขกับการได้รับประทานซุปหิน และก็มีอาหารอีกมากมายที่ต่างยกออกมาเพื่อประกอบงานเลี้ยงในครั้งนี้

เหมือนกับว่าทุกคนก็ต่างลืมไปแล้วว่า รสชาติของซุปที่ต้มจากหินมันก็ไม่ได้มีอะไรที่แตกต่างจากซุปเนื้อซุปผักทั่วไป เพียงแต่รสชาติที่ทำให้ซุปหม้อนั้นแต่ต่างออกไปจากเคยคือ รสชาติของการร่วมมือ การแบ่งปัน และรสชาติของมิตรภาพที่ได้พบเจอพูดคุยในเรื่องราวเดียวกัน หรืออาจมีเรื่องราวอื่นๆอีกมากมายที่เชื่อมร้อยไปกับการสร้างสภาวะขณะนั้น

มันจึงเป็นการจัดงานอีเวนที่ได้ผลหลายซับหลายซ้อนเลยทีเดียว กล่าวคือใช้ต้นทุนน้อยนิดแต่ได้ผลลัพธ์กลับมามากกว่าต้นทุนที่ลงไป  แม้มันจะดูเหมือนเป็นการหลอกลวงก็ตามทีเถอะ (ภาษานักกลยุทธ์เขาเรียกว่า กุศโลบาย หรือเปล่านะ?) แต่ผลที่ออกมานั้นดูจะเป็น ‘กุศล’ มากกว่าเป็น ‘อกุศล’ นั่นก็ขึ้นอยู่กับว่าเราจะมองแล้วคิดไปในทางใด

เดี้ยวนี้ไม่ว่าไปทางไหน ผมมักเห็นงานจัดงานอีเวนมากมาย มีทั้งจัดโดยหน่วยงานรัฐ และของเอกชน  มีทั้งการใช้ของแจกฟรี การแถมนั่นนี่ ส่วนลดต่างๆหากว่าสมัครเป็นสมาชิก มันจะมีเหรอที่คนเราทำการค้าโดยยอมขาดทุน หากแต่ที่เป็นการชวนเชื่อเพื่อให้ผู้คนรู้สึกคุ้มค้าหรือได้เปรียบบ้าง-เล็กน้อย ในชีวิต

แต่สำหรับตัวเองแล้ว อาจโชคดีก็ได้ที่ปัจจัยในการที่จะไปร่วมวงสมาคมกับกิจกรรมเหล่านั้นมันมีไม่ถึง เลยทำให้พลาดดโอกาสในส่วนลดต่าง ๆ เหล่านั้น และแต่ละอีเวนนั้นส่วนใหญ่ก็ไม่ค่อยเหมาะค่อยเข้ากับนิสัยส่วนตัวเท่าไรด้วยสิ

คิดไปคิดมา ความบกพร่องอาจกลายเป็นเรื่องดีอย่างหนึ่งก็เป็นได้ เพราะเหยื่อที่ใช้ล่อมันเป็นชนิดที่ไม่ค่อยตรงกับสเป๊คปลาซิวปลาสร้อยอย่างเรา ๆ และปลาตัวใหญ่ ๆ มันก็ชอบนักเชียวกับเหยื่อแบบอย่างว่านั้น – ก็นะ ภาษิตโบราณว่าไว้ ปลาใหญ่กินปลาเล็ก และ ปลาหมอมักตายเพราะปาก

ปากที่มันเลือกกินเหยื่อที่เขาวางเอาไว้อย่างบรรจงใจ

ปล. ภาพประกอบไม่เกี่ยวกับเรื่องเลยเนอะ

‘สงวนลิขสิทธิ์’ เมื่อนักรีวิว(บางคน) อ่านแล้วตกใจ!! – ด้วยความสัตย์ซื่ออย่างที่สุด เพราะไม่เคยอ่านสามสี่บรรทัดตรงนี้แต่อย่างใด ไฉนวันดีคืนดี – แถมอากาศดี ก็นึกอยากอ่านข้อความตรงนี้ขึ้นมา

เปล่า!! ไม่ได้อยากอ่านตรงนั้นหรอก ความจริงคือ อ่านหนังสือเล่มหนึ่งของคุณรงค์ วงศ์สวรรค์ ‘ไม่นานเกินรอ’ อ่านแล้วมีช่วงท้ายเล่มเป็นเรื่องราวที่มีกลิ่นไอการต่อสู้ระหว่างประชาชนกับรัฐ หรือมีการ รัฐ – ประหาร(ประชาชน) เกิดขึ้น จึงไม่ค่อยแน่ใจว่า พศ. ใดกันนะ ที่ปรากฏในหนังสือ

ความสงสัยกรีดนิ้วไปที่ปกแรกๆ เพื่อค้นหา พศ. ที่ตีพิมพ์ ปกติมักพบเห็นว่าเป็น  ลิขสิทธ์ในปี พศ. ใด และ ใครได้ ลิขสิทธ์ในการพิมพ์ ในแต่ละ พศ.

พอเจอคำว่า ‘สงวนลิขสิทธ์’ ก็เลยลองอ่านดู (เล่น) อ่านไปจนจบบรรทัด – ตกใจ สันหลังวูบวาบไปด้วยความเย็นเยือก “นี่ผมกำลังทำผิดกฏหมายหรือนี่” ผมเผลออุทานแผ่วเบา ข้อความตรงนั้นว่าไว้ว่า

(ตัดเอาบางตอน) ห้ามนำส่วนหนึ่งส่วนใดของหนังสือเล่มนี้ไปลอกเลียน ทำสำเนา ถ่ายเอกสาร หรือนำไปเผยแพร่ในอินเตอร์เน็ต หรือสื่ออื่นๆ ไม่ว่ารูปแบบใด นอกจากได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรเท่านั้น (สำนักพิมพ์)

แม้จะตกใจเล็กน้อย แต่ก็ยังพอมีสติหลงเหลืออยู่ ด้วยพลังงานจากกาแฟถ้วยแรกของวัน – และความบังเอิญที่หยิบหนังสือติดตัวออกมาจากบ้านอีกหนึ่งเล่ม (มักหยิบติดตัวออกมาเสมอ เผื่ออ่านอีกเล่มจบ – และยังอยากอ่านหนังสือต่อ)

เป็นนิยายกำลังภายในเรื่องราวอันยาว-เหยียด ของหวงอี้ ‘เทพมารสะท้านภพ’ อ่านมาถึงเล่มแปด ค้างเอาไว้หลายเดือนยังไม่ได้อ่านต่อ แต่พักนี้เหมือนขาดแคลนลมปราณ จึงหยิบออกมาอ่านอีกครา แต่ครั้งนี้กลับไม่ได้เปิดเลยผ่านไปยังเนื้อหาที่คั้นค้างไว้ ไล่นิ้วไปเปิดเอาหน้าแรกๆ เพื่อหาข้อความเกี่ยวกับลิขสิทธิ์

ได้ความว่า

“ลิขสิทธ์ภาษาไทยเป็นของสยามอินเตอร์บุ๊ค ภายใต้การดูแลของ บริษัท สยามอินเตอร์มัลติมิเดีย จำกัด มหาชน อย่างถูกต้องตามกฏหมาย ห้ามลอกเลียนแบบส่วนใดส่วนหนึ่งของหนังสือเล่มนี้ รวมทั้งการจัดเก็บ ถ่ายทอด ไม่ว่ารูปแบบใดๆ ในกระบวนการอิเล็กทรอนิกส์ การบันทึก การถ่ายภาพ หรือวิธีการใดๆ โดยไม่ได้รับอนุญาต ยกเว้นเพื่อการประชาสัมพันธ์หนังสือเท่านั้น”

ข้อความคล้ายเคียงกัน หากแต่ต่างกันเล็กน้อยตรงบรรทัดสุดท้าย – แค่ประโยคสั้นๆ ทำให้นักรีวิว หายใจเข้าออกได้ทั่วท้อง

‘ยกเว้นเพื่อการประชาสัมพันธ์หนังสือเท่านั้น’

ครั้งนี้  ทำให้ได้แง่คิดในการอ่านและการเขียนอีกอย่างคือ เมื่ออ่านหนังสือแล้ว คิดจะเขียนถึงเรื่องราวในหนังสือ เพื่อบอกต่อ สิ่งที่เราประทับใจ หรืออะไรก็ตาม ที่จะเป็นการต่อยอดทางปัญญา

สมควรพึงระวังเรื่องราวของการสงวนลิขสิทธิ์ให้จงหนัก ด้วยเพราะคนที่เขา (ได้) เป็นเจ้าของผลงาน (บางท่าน) อาจไม่ยินยอมให้ใครกล่าวถึงหรือเอ่ยถึง ไม่ว่าจะเป็นในรูปแบบใดก็ตาม

สำหรับ ‘ไม่นานเกินรอ’ ที่ผมได้อ่านจบไปแล้วนั้น คงต้องเขียนจดหมายไปขออนุญาตทางสำนักพิมพ์ก่อน และหากได้ลายอักษรตอบอนุญาติกลับมา คงสามารถเอามาบอกเล่าให้เพื่อนหนอนนักอ่านกันในอีกคราหนึ่งครับผม

ไม่นานเกินรอ – จริงๆ : )

ฤดูหนาวเดินทางถึงช้ากว่ากำหนด เล็กน้อย
และเมื่อมันมาถึงไม่นาน มันก็ปลิวหายไปอย่างที่ไม่ทันเอ่ยปากทักทาย – แย่ (เขาคิด)

แต่ถึงกระนั้นเขาเองก็มักชอบสวมใส่เสื้อคลุมตัวเก่งเดินไปมาระหว่างวัน โดยเฉพาะหลังเลิกลาจากการงานที่ชวนเวียนหัว

เธอ มักบอกเสมอเมื่อเจอเขา ว่ามันไม่เห็นจะหนาวเสียเท่าไรเลย เขาได้แต่ยิ้ม บอกเธอว่า เขาเป็นจำพวกขี้หนาว เธอว่าเขาเป็นพวกขาดความอบอุ่น เขายิ้มเหมือนเคย ไม่รู้ว่าเธอพูดจริงหรือเพียงล้อเล่น

อาจจะจริงก็ได้ แต่ก็ไม่เห็นเป็นไรนี่นา (เขาคิด – แต่ไม่ค่อยพูด)

เขาและเธอเดินออกไปด้วยกัน ในค่ำคืนที่วุ่นวาย ไฟวับวาบเป็นดวงสวยงามบนทางเท้า ข้าวของขายมากมายให้เลือกซื้อหา เขาเดินดูไปเรื่อยๆ ไม่มีความคิดอยากได้อะไรเพราะข้าวของส่วนใหญ่เหมาะสำหรับผู้หญิง

เธอหยิบนั่นที นี่ที และวางไว้ พูดอะไรกับคนขายเล็กน้อย เดินจากมา เธอก็ไม่ซื้อเหมือนกัน

"เอาเสื้อคุณมาสิ" เธอบอกกับเขา

"อ้าว – ไหนบอกว่าไม่หนาว?" เขาสงสัย

"เอามาเถอะน่า" เธอย้ำ ทำหน้าดุเหมือนยัยตัวร้าย

เขาถอดเสื้อนอกให้เธอ เอามือล้วงกระเป๋ากางเกง เดินต่อไปข้างหน้า เห็นร้านขายเสื้อหนาวร้านหนึ่ง เขายืนดูเสื้อหลายตัว ส่วนใหญ่เป็นเสื้อนอกตัวใหญ่หนา ใส่แล้วน่าจะร้อนมากกว่าอบอุ่น หรือถ้าไม่หนามากมายก็ดูเหมือนจะเล็ก บางจนเป็นเพียงผ้าบางๆคลุมไว้กันลมเท่านั้น

เขาหันไปหาเธอ ตั้งใจจะถามเธอว่า จะซื้อซักตัวมั้ย? แต่เธอกลับเดินหายไปในผู้คน เขาผละจากร้านขายเสื้อหนาว มองหาเธอ

สุดทางเดินของทางเท้า เขาพบเธอยืนอยู่เพียงคนเดียว มือทั้งสองซุกไว้ในกระเป๋าเสื้อคลุมทั้งสองข้าง มองฟ้าและหันหน้ามามองเขา ยิ้มให้กับเขา

เขาถามเธอว่า "ทำไมรีบเดินมาละ ว่าจะดูเสื้อกันหนาวหน่อย"

เธอถอดเสื้อคลุมของเขาออกมา จากนั้นเดินเข้ามาสวมให้กับเขา "ยกมือสิ" เธออกคำสั่ง เขาทำตามอย่างงงๆ เมื่อเธอสวมเสื้อให้เขาแล้ว เธอยิ้มแล้วถามเขาว่า

"อุ่นขึ้นมั้ย?"

เขายิ้ม ตอบเธอไปว่า

 
"อุ่นสิ"

เขาเอามือทั้งสองข้างซุกเข้าไปในกระเป๋าเสื้อ มือทั้งสองข้างรู้สึกอุ่นกว่าเดิม กลิ่นหอมจางๆติดที่ตัวเสื้อ

เขาและเธอเดินลับหายไปในผู้คนมากมาย แสงไฟจากดวงประดิษฐ์ยังคงวับวาวแต้มสีประดับทางเท้าที่มีร้านค้ามากมาย เสียงลมพัดแผ่วเบา มีแต่ความหนาวเย็นเท่านั้น ที่ทำให้รับรู้ได้ถึงความมีตัวตน ผ่านมาและผ่านไป

เหลือไว้เพียงความอบอุ่น

: )

ดอกชบากลีบขาวอมชมพู่บานรับแสงแดดยามเช้า เสียงระฆังตีบอกเวลาเข้าเรียน ‘ก๊องๆ’ เด็กในเครื่องแบบวิ่งไปยังหน้าเสาธง ร้องเพลงประจำชาติและ ท่องจำคุณธรรมตามกันและกัน จากนั้นเดินตามกันเป็นแถวเข้าห้องเรียน

เด็กหญิง : ก้มมองในช่องลิ้นชักของเธอ

มันเป็นกล่องดินสอ ลายจระเข้ "ใครกันนะ?" เธอสงสัย และหันมองไปรอบๆ และมองกล่องดินสอใหม่เอี่ยม คิดไม่ออกว่าจระเข้มีความน่ารักตรงไหน สรุปเอาเองว่า คนเลือกต้องเป็นเด็กผู้ชายแน่ๆ

เด็กชาย : อมยิ้มกับตัวเอง ‘ผลงานฉัน’ บอกกับตัวเอง และแอบมองเธอ ‘มันน่ารักใช่มั้ยละ – เจ้าจระเข้ตัวนั้น’ เด็กชายคิดต่อ

เด็กหญิง : แอบเห็นเด็กผู้ชายคนหนึ่งในห้องเดียวกับเธอ เธอไม่แน่ใจ และ ‘ช่างมันเธอ’ เธอคิด และปล่อยเจ้าจระเข้สีเขียวนั่นในความมืดใต้โต๊ะเธอ

เช้าอีกวัน ดอกชบาสีชมพู บานอีกครั้ง และคล้ายกับไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง เสียงระฆังเรียกเข้าแถว เสียงร้องเพลงชาติ คำท่องสำหรับเด็ก และ ผู้ใหญ่มีหน้าที่ฟัง – แต่ไม่ปฏิบัติตาม
จากนั้นการเดินแถวอย่างเช่นเคย เหมือนๆทุกวัน

เด็กหญิง : อย่างเช่นเคย แต่คราวนี้มีซองกระดาษแซมจดหมาย ลายมือไม่ค่อยน่าอ่านเท่าไรนัก แต่ไม่ยากเกินความสามารถของเธอ

"เราแอบชอบเธออยู่" เธอหัวร่อ และน้ำตาซึมตกใน ‘อะไรบันดาลให้เรื่องนี้เกิดกับเธอ’ เธอหันไปมองเด็กชายที่เธอสงสัย สีหน้าของเด็กชายเป็นคำตอบกลายๆว่า
‘ชัวร์ ผลงานฉันเองที่รัก’

เด็กชาย : อมยิ้มและคิดว่า สารที่ส่งเกิดผลแล้ว และเขาผิดหวังเมื่อเธอไม่ตอบสนองเท่าที่วาดหวัง

เสียงระฆังดังขึ้นอีกครั้ง คราวนี้เป็นเวลาพักกลางวัน เด็กวิ่งออกจากห้องไปกินอาหาร เป็นอาหารที่เตรียมมาจากบ้าน มีปิ่นโต กล่องข้าว และถุงขนม แต่…

เด็กหญิง : "ใครขโมยกล่องข้าวของหนูไปละนี่?" เธอบ่น และร้องไห้ – เป็นขั้นตอนสู่ความสำเร็จที่พอนึกได้ในวัยขณะนั้น

ตกเย็น ดอกชบายังคงบานอยู่ และ แม่ของเด็กหญิงมารับ เธอบอกเรื่องเมื่อกลางวันให้แม่ของเธอฟัง แม่ของเธอเป็นฟืนเป็นไฟ ควานหาเจ้าคนร้ายให้ได้ เรื่องมาลงตรงเด็กชายเจ้าของผลงานกล่องดินสอและจดหมายน้อย

เด็กหญิง : "ทำไมเธอถึงทำอย่างนี้?" เธอถาม เด็กชาย
เด็กชาย : อึกอักอยู่พักใหญ่ และเขาพูดด้วยน้ำเสียงแผ่วเบาให้ได้ยินเพียงสองคน "ก็เราชอบเธอ?"

เด็กหญิงได้รับคำตอบ หายใจติดขัดไปชั่วขณะ จากนั้นอมยิ้ม พูดกับเด็กชายในระดับเสียงเดียวกัน

เด็กหญิง : "งั้นเราชอบเธอด้วยก็ได้"
เด็กชาย : ยิ้ม

เด็กหญิง : (คิดในใจ) แต่อย่าเอากล่องข้าวฉันไปซ่อนอีกนะ ไม่งั้นแกตาย…

ยามเย็น ดอกชบายังเป็นสีขาวอมชมพู และแสงแดดในยามอัสดง มีความอบอุ่นเผื่อแผ่ทุกสรรพสิ่ง ดอกชบา รอฟังเสียงระฆังในยามเช้าอย่างใจจดจ่อ

: )

ในร้านหนังสือ  มีบ้างที่เขาและเธอ อาศัยสถานที่นั้น – เดินเล่น – พูดคุย และอื่นๆเท่าที่นึกได้ในเวลาไม่กี่วินาที

บางทีแผนการต่อเวลามักแปรผันตามอารมณ์  มันไม่ถึงกับสร้างความวุ่นวายนัก เพียงเข้าใจและปรับรับความเปลี่ยนแปรได้ทุกขณะ เพียงเท่านั้นคืนวันก็ผ่านไปอย่างราบรื่น

เธอ : หยิบหนังสือขึ้นมาหนึ่งเล่ม ให้เขาดูว่าดีหรือไม่

เขา : บอกเธอว่า "ไม่รู้แหะ – ไม่เคยอ่าน" และหยิบหนังสือที่เขาอยากอ่านให้เธอดูบ้าง เป็นหนังสือแปล ผลงานนักเขียนชาวญี่ปุ่น

เธอ : มองหนังสือแล้วบอกเขาว่า "ปกสวยดี – ทำไมชอบเลือกแต่ที่ปกสวยละ?" เธอยิงคำถาม

เขา : มองปกหนังสือ "ไม่นะ เคยอ่านงานเขาแล้วดี ไม่ได้เลือกที่ปกสักหน่อย"

เธอ : หรี่ตามองเขา สายตาเธอ (ไม่อยากบรรยาย) "ก็เห็นหนังสือคุณแต่ละเล่มปกสวยทั้งนั้นนี่"

เขา : ถอนหายใจเฮือก "เหรอ ไม่ได้สังเกต" พูดจบเขายิ้ม – รอยยิ้มตัดบทได้ดี (บางสถานการณ์)

ว่าไปแล้วปกหนังสือมักแสดงออกถึงความใส่ใจของผู้เขียน ผู้นำเสนอผลงาน หรือแม้กระทั่งหนังสือแปลที่ผู้รับผิดชอบรับไม้ต่อจากต้นฉบับมาทำให้สอดคล้องกับเนื้อหา จึงอาจเป็นได้ว่า หนังสือปกสวยพลอยได้กุศลจากเนื้อหาที่ดีแล้วในระดับหนึ่งก็เป็นได้

เธอ : ได้หนังสือที่เธอต้องการแล้ว หยิบหนังสือของเขาประกบคู่ หนังสือคนละแนว และเธอชี้ที่ปกหลังของหนังสือให้เขาดู พูดว่า "ไม่เป็นไรเหรอ? "

เขา : มองตามที่เธอชี้ มันเป็นรอยเหมือนเชือกรัดที่มีสี ที่ปกหลัง มันถูกรัดจนเกิดร่องเป็นรอยลึก ว่าไปแล้ว เขาแทบไม่สังเกตมันเลยด้วยซ้ำ ด้วยเพราะมันเป็นตำแหน่งที่ไม่สลักสำคัญอะไร

เขาอดยิ้มในความละเอยดของเธอมิได้  จากนั้นบอกเธอว่า "ไม่เป็นไรหรอก"

เขา (คิด) ‘นั่นไม่ได้ทำให้เนื้อหาข้างในเปลี่ยนแปลงเลย’ คิดไปก็ยิ้มไป

เธอ : "ยิ้มอะไร? – ไปจ่ายเงินเลย"

เขา : มองหนังสือที่เธอเลือกและส่งมันมาให้เขา แย้มยิ้มเล็กน้อยก่อนกระแอม แล้วพูดขึ้นว่า

"เฮ้ย – เล่มนี้ก็ปกสวยนี่นา"

น้ำเสียงของเขาออกไปทางเล้อเล่น แต่เธออาจแปรความหมายว่าเป็นการล้อเลียน

เธอ : "นี่" แล้วเอาหนังสือสองเล่มฟาดเขาที่หลังหนึ่งที "ไปเลย ไป"

แล้วเธอแอบอมยิ้ม

และเขาแอบเห็น : )

เวลาเย็น ความจริงควรเป็นเวลาเลิกงานของใครหลายคน แต่มีบ้างที่บางคนยังต้องอยู่ในที่ทำงาน ภาระหน้าที่ ภัยทางธรรมชาติ หรือความอยากส่วนตัว

เธอ : เขียน จม. ดิจิตอล หาเขา

"ตอนนี้ถึงบ้านแล้ว วันนี้ฝนตกหนัก คุณคงกลับดึกสินะ"

เขา : อ่าน จม. ของเธอ ครุ่นคิด นั่นสินะ ฝนตกหนักแบบนี้ ทางเข้าบ้านคงน้ำท่วม รอให้น้ำลดลงหน่อยค่อยเดินเข้าบ้านดีกว่า ว่าแต่ – ระหว่างนั้น เขาจะทำอะไรดีนะ? (คิด)  เขาอมยิ้ม พิมพ์ จม. ตอบเธอไป

"งั้นแวะ ดูหนังสักเรื่อง ก่อนกลับบ้านดีกว่า"

ส่งไปแล้ว – เขานั่งยิ้มกำลังคิดว่าจะดูเรื่องอะไรดีนะ  นานเหมือนกันจนเขานึกได้ว่าจะดูเรื่องอะไร  จม. ของเธอก็ตอบกลับมา ถ้อยความแสนสั้น

เธอ : "ตามใจ"

เขา : อ่านข้อความสั้นๆ นั้นอย่างเนิ่นนาน เป็นคำสั้นๆที่ใช้เวลาอ่านยาวนานสมควร เขาคิดจะตอบกลับ แต่ – ไม่

เวลาค่ำ – ไม่ดึกมากมาย

เขาเปิดประตูบ้าน เธอนั่งอยู่บนโต๊ะอาหาร ทำงานของเธอ เธอมักชอบทำงานตรงนั้น เป็นมุมห้องที่เงียบสงบ  เธอมองเขา และ ถามเขาว่า

เธอ : ทำไมกลับเร็วจัง หนังไม่ได้ดูเหรอ?

เขา : ก็บอกให้ตามใจไม่ใช่เหรอ

เธอ : เหรอ – แล้วตามเจอมั้ยละ?

เขา : คิดว่าเจอแล้ว

เธอ : เหรอ หิวมั้ย ฉันหิวแล้วละ

เขาและเธอทานอาหารด้วยกัน ทีวีฉายโฆษณาซ้ำซาก แต่นั่นไม่สำคัญ

…

เรื่องของเรา : 9 Short Stories

โดย : คณะพลเมืองเรื่องสั้น

ว่ากันว่าเป็นหนังสือที่มีคนกล่าวถึงมากขณะนี้ – จำเพาะในหมู่สหายที่เป็นหนอนหนังสือ ด้วยที่มาที่ไปที่น่าสนใจไม่น้อยในการผลิตผลงาน รวบรวมเรื่องสั้นชุดนี้ออกมา (อ่านเอาได้จากคำนำของหนังสือ)

เรื่องของเรา ประกอบไปด้วย เรื่องสั้นบ้างยาวบ้างจำนวนนับเป็นตัวเลขมงคลพอดี ๙ เรื่อง แต่ละเรื่องราวนั้นบ่งบอกถึงความต่างของการมองโลก ความคิด และ ชั้นเชิงของการถ่ายทอดออกมา ลำดับไล่เรียงกันเป็นเรื่องราวหากหลายท่วงทำนอง (ผมมักใช้คำนี้บ่อย)

เรื่องของเราทั้ง ๙ เรื่องมีท่วงทำนองอย่างพอสังเขปดังที่ข้าพเจ้าอยากจะเอ่ยถึงต่อไปนี้

บทสัมภาษณ์ ‘บานาน่า’ แม่มด! : กันต์ธร อักษรนำ

เรื่องราวการฟาดฝีปากระหว่างนักสัมภาษณ์ฝีปากกล้าและน้องบานาน่า (น้องกล้วย) สาวสาวที่ไม่ได้กล้วยเหมือนอย่างที่ผู้สัมภาษณ์คาดไว้ เสียดสีวงการบันเทิงและสื่อมวลชนอย่างเผ็ดร้อน

(ผู้อ่าน : เฉยๆ เหมือนฟังคนบ่น)

การเคลื่อนย้ายของบางสิ่ง : วัชระ สัจจะสารสิน

เดินเรื่องราวเนิบช้า ใช้ฉากบรรยากาศของการย้ายบ้านเป็นการเชื่อมโยงเรื่องราวของคนหลากหลายคน ที่ต้องมาอยู่ในสถานที่แห่งเดียวกัน กระทำภาระกิจเดียวกัน และบอกเล่าเรื่องราวของกันและกัน คนที่เป็นทหารที่ต้องเดินทางไปภาคใต้ เกร็ดชีวิตเล็กๆน้อยของทหาร ครอบครัวทหาร  เรื่องของผู้รับเหมาที่ต้องเจอกับเรื่องราวเสี่ยงชีวิตกับผู้เสียผลประโยชน์ เรื่องราวของนักเขียนที่พยายามผลิตงานเขียนออกมา 

บทสรุปช่วงท้ายขมวดเรื่องราวทั้งหมดได้เยี่ยมทีเดียว เพราะได้โยงเข้ากับเรื่องราวการโยกย้ายของคนทั้งหมด การเคลื่อนที่ของคนหนึ่งคน โดยที่มีใครอีกคนเป็นปัจจัย ทำให้เกิดเรื่องราวที่อาจทำให้คิดได้ว่า เพราะ ‘การเคลื่อนย้ายของบางสิ่ง’

(ผู้อ่าน : ชอบการทิ้งเรื่องราวข้างต้น และ การเชื่อมโยงขมวดเรื่องตอนท้าย)

ฝนแมว ดอกเตอร์ขี้ และผู้หญิงสี่รู : สันติสุข กาญจนประกร

เรื่องนี้นำเสนอความแปลกประหลาดของ ฝนที่ตกเป็นแมว เหตุของลางร้าย ที่ใครๆต่างไม่ยอมเชื่อตาเฒ่าชราว่ามันกำลังมีเรื่องไม่ดีเกิดขึ้น – ผู้ชายตกงาน ฝนตกเป็นแมว ผีที่เรียกตัวเองว่า ดอกเตอร์ และจดหมายจากผู้หญิงสี่รู

(ผู้อ่าน : เฉยๆ ไม่ประหลาดใจเท่าไร หาอ่านได้จากงานของ มูราคามิ)

แม่ : อุเทน วงศ์จันดา

เรื่องราวดำเนินโดยเปิดหัวเรื่องจาก ดิน,น้ำ,ลม,ไฟ เป็นหัวเรื่องในแต่ละตอน เป็นการเล่าเรื่องของแม่ผู้ต่อสู้ นักสู้ สู้เพื่อลูก เพื่อชีวิต และ ใช้คุณสมบัติของ ดิน น้ำ ลม ไฟ เข้ากำกับการเล่าเรื่องราว

(ผู้อ่าน : ชอบการดำเนินเรื่อง – สะเทือนใจ และ อบอุ่น )

ความเข้าใจเบื้อต้นเรื่องวัวในประเทศพม่า : ศิริวร แก้วกาญจน์

เรื่องนี้ต่างจากเรื่องอื่นๆโดยพูดถึงที่มาที่ไปของประเทศพม่า ย้อนไปนับแต่เรื่องราวของเจ้าผู้เป็นบรรพบุรุษของชนชาวพม่า ดำเนินเรื่องราวผ่านวัวประหลาดตัวหนึ่ง ซึ่งสืบเชื้อสายมาจากวัวต่างของขุนสามลอ

บรรจบพบเจอกับเด็กหญิงจ๋ามกาคำ ผู้ที่ต้องการเดินทางไปร่วมรบกับเจ้ายอดศึกที่ดอยไตแลง เพื่อกอบกู้ศักดิ์ศรีของชาวไทใหญ่ หลังจากรัฐบาลทหารพม่า มิได้ให้อิสระแก่การปกครองตนเองของชนกลุ่มน้อยภายหลังที่ได้ร่วมกอบกู้เอกราชจากประเทศอังกฤษร่วมกัน และ เชื่อมโยงเข้ากับชีวิตของเด็กชายที่ชื่อ พอทู (แปลเป็นภาษาไทยว่าดอกไม้สีทอง) เขากำลังเดินทางไปยังดินแดนของประเทศไทย เขาเป็นเด็กชายชาวกระเหรี่ยง จึงไม่สามารถเดินทางขึ้นดอยไตแลงเหมือนเช่น จ๋ามกาคำได้

เรื่องราวบรรยายความจากอดีตผ่านสู่ปัจจุบันอย่างแยบยล อ่านแล้วไม่รู้สึกเลยว่าโดนยัดเยียดข้อมูลทางประวัติศาสตร์และการเมืองภายในประเทศ

(ผู้อ่าน : ชอบ ตรงที่เป็นเรื่องราวของประเทศอื่น ทำให้เราเห็นมุมมองอีกมุมหนึ่งของพม่า ที่บางครั้งเราแทบไม่เคยนึกถึงเลย นอกจากภาพของ อองซานซูจี)

ระหว่างทางที่ฝนตก : วีรพงษ์ สุทรฉัตราวัฒน์

เรื่องราวระหว่างพ่อและลูก การบอกเล่าเรื่องราว การอธิบายสิ่งต่างๆรอบตัวของเด็กและผู้ใหญ่ เด็กถามและผู้ใหญ่ชอบที่จะคิดค้นหาคำตอบต่างๆมาให้ลูกของตัวเอง เป็นฉากชีวิตเล็กๆที่มีจุดเปลี่ยนแปรในภายหลัง

(ผู้อ่าน : … )

คืนนั้น : เวียง-วชิระ บัวสนธิ์

เป็นเรื่องราวของชายคนหนึ่งที่ภรรยาเพิ่งจะบินลัดฟ้าไปคลอดลูกที่อเมริกา เมื่องที่เขาเกลียดเข้าไส้ ไม่เอาอะไรสักอย่างกับประเทศนี้แม้แต่การกินอาหารที่มีตราประทับว่า USA เรื่องของเรื่องมีภาพของข่าวการเมืองภายในประเทศ ในช่วงระยะที่เกิดความรุนแรงเกิดขึ้นเป็นองค์ประกอบ

การแบ่งแยกทางความคิดในที่ทำงาน อันเนื่องมาจากการเสพรับข่าวสารที่มักมีแหล่งข่าวเป็นของตนเอง และสุดท้าย เขาต้องแยกทางกับภรรยาเพราะ ภรรยาไม่ต้องการให้เด็กต้องเกิดมาในสภาพของบ้านเมืองแบบนี้

(ผู้อ่าน : … )

กรุณาเรียกผมว่าอาร์ตไดเร็กเตอร์ : ณขวัญ ศรีอรุโณทัย

เรื่องเล่าของคนทำงานโฆษณา ที่ไม่ค่อยจะชอบงานที่ตัวเองทำนัก…

(ผู้อ่าน : … ไม่มีความเห็น )

นักฟิสิกส์ : ทินกร หุตางกูร

เรื่องราวสลับผลัดเปลี่ยนกันระหว่างเหตุการณ์ต่างเวลา ต่างสถานที่และต่างบรรยากาศ บรรยากาศหนึ่งคือบรรยากาศของการถกเถียงเรื่องความไม่แน่นอนของนักฟิสิกส์ในต่างแดน อีกบรรยากาศหนึ่งคือเรื่องของหญิงชายวัยมัธยมปลายที่ต่างมีทัศนะต่อความไม่แน่นอนที่ไม่คล้ายจะเหมือนกันนัก

เรื่องของเรื่องมักเกิดมาโดยมิปัจจัย ‘ความไม่แน่นอนของมนุษย์ อาจเป็นความแน่นอนของพระเจ้าก็เป็นได้’ เรื่องราวสลับไปมาระหว่างหนุ่มสาวและชาวต่างชาติ

จากนั้นขมวดลงท้ายได้อย่างน่าประทับใจ (หรือหดหู่ดีหว่า)

(ผู้อ่าน : ติดตามงานขอทินกรมามาก และชอบรูปแบบของการนำเสนอของเขามาตลอด งานชิ้นนี้ก็ไม่ทำให้ผิดหวังเช่นเคย )

สรุปเป็นภาพรวมแล้ว รวมเรื่องสั้นงานเขียนชุดนี้มีความต่างของวัย ชั้นเชิงการเล่าเรื่อง ความอ่อนแข็งของประเด็น และ ความลึก ตื้น ของการมองสิ่งต่างๆรอบตัว ดึงสิ่งเหล่านั้นมาเขียนออกมา

แต่จะว่าไป ความต่างมักทำให้เกิดช่องว่าง ช่องว่างนั้น คือพื้นที่ชนิดกนึ่งที่สามารถเพิ่มเติมสิ่งต่างเข้าไปได้อีก หากงานเขียนไม่มีช่องว่าง ก็ไม่สามารถพัฒนาเติบโตขึ้นไปได้อีก นั่นก็ขึ้นอยู่กับว่า เรามองเห็นช่องว่างจุดนั้น (หรือจุดไหน) หรือไม่

และไม่ว่าใครจะค้นพบหรือไม่พบก็ตามที่ สำหรับผู้อ่าน รู้สึกชื่นชมในแนวคิดที่จะสร้างบรรยากาศการสร้างผลงานให้กับนักเขียนรุ่นใหม่ๆได้ใช้เป็นหลักยึดเพื่อดึงตัวเองขึ้นมาจากระดับชั้นปกติ

ไม่มีใครเริ่ม ก็คง ไม่มีใครก้าวตาม – จริงมั้ยละ : )

ปล. ในวงเล็บของ ‘ผู้อ่าน’ เป็นความเห็นส่วนตัว ตามความชอบส่วนตัว จริงๆ แล้ว ผู้อ่านอาจพลาดหรือมองไม่เห็นในสิ่งที่ ‘ผู้อ่าน’ ท่านอื่นอาจมองเห็นก็เป็นได้ (ด้วยความเคารพ)

THE SECOND

BAKERY ATTACK : คำสาปร้านเบเกอรี่

รวมเรื่องสั้น แปลจากงานเขียนของ ฮารูกิ มูราคามิ

ชุด แฟนมูราคามิรวมหัว ๒/๓

bakery attack  เรื่องของเรื่องมันเกิดขึ้นจากการสนทนาระหว่างสองคน – สามี ภรรยา ที่เพิ่งจะแต่งงานกันไม่นาน

ราตรียาวนาน คนทั้งสองเผาผลาญเวลาด้วยการพูดคุย

เขา (สามี) เล่าเรื่องราวเมื่อครั้งที่ยังคงเป็นนักศึกษา – ขี้เกียจเรียนและ ทำงาน และ (อีกที) นึกอยากปล้นร้านเบเกอรี่ – อาจเพราะอากาศร้อน ฝน – จนหนาว เหมือนตอนนี้ (แย่) คนเราจึงมีความคิดประหลาด ๆ

และที่น่าประหลาดยิ่งกว่า คือเขาเข้าปล้นร้าน ๆ หนึ่ง ซึ่งจริงๆแล้วเขาต้องการแค่เบเกอรี่ ไม่เลยสำหรับเงินทอง แน่นอน เขาปล้นขนมปัง แต่เจ้าของร้านนั้นได้ขอร้องให้เขาทำเรื่องราวบางอย่างเป็นการแลกเปลี่ยนกับขนมปัง

เจ้าของร้านวิงวอนให้สองหนุ่ม (เขาและเพื่อน) ยืนฟังเพลงคลาสสิกให้จบ และพวกเขาต้องการขนมปังสักเท่าไรก็ขนไปได้เลย ขอแค่ฟังเพลงให้จบเท่านั้น

แค่ฟังเพลงให้จบเท่านั้น – เท่านั้นจริง

เขาไม่คิดว่าจะมีเรื่องแบบนี้

แต่ – ก็ไม่ได้เสียหายอะไร หากเขาจะฟังเพลงให้จบแล้วเอาขนมปังไปเท่าไรก็ได้ – เท่าที่ต้องการ

และนั่นเป็นที่มาของคำสาป

รวมเรื่องสั้นของ murakami เล่มนี้เป็นผลงานแปลลำดับที่สองของกลุ่มคนที่เรียกผลงานแปลชุดนี้ว่า ‘แฟนมูราคามิรวมหัว – ลำดับ ๒/๓  หลังจากเล่มที่ ๑/๓ ได้ออกเฉิดฉายให้นักอ่านผ่านตาเมื่อต้นปี ชื่อเล่มนั้นมีชื่อว่า ‘เส้นแสงที่สูญหาย เราร้องไห้ เงียบงัน’ ผลงานอึมครึมและขบขันในบางครั้ง

สำหรับเล่มนี้มีเรื่องสั้นขนาดยาว(เหมือนกัน) จำนวน ๖ เรื่อง (๑) คำสาปเบเกอรี่ (๒)ช้างหาย (๓) พี่ชายน้องสาว (๔) ฝาแฝดและทวีปที่จมดิ่ง (๕) อาณาจักรโรมันล่มสลาย ชาวอินเดียลุกฮือเมื่อปี 1881 ฮิตเลอร์บุกโปแลนด์ และ โลกแห่งสายลมเกี้ยวกราด (ผู้อ่าน : พระเจ้า-ชื่อหรือนั่น) (๖) ตำนานนกไขลาน

คำสาปเบเกอรี่ : เรื่องราวของสิ่งที่ผิดพลาดในครั้งอดีต มันตามมาในรูปของคำสาป (งั้นรึ?) จะว่าไปแล้ว มันเหมือนการที่คนเราตั้งใจทำอะไรสักอย่าง และ ไม่ได้ทำให้มันสมบูรณ์และเกิดอาการค้างคาในจิตใจเสียมากกว่า

ช้างหาย : ความสัมพันระหว่างช้างกับคน ความต่างของขนาด และสิ่งประหลาดที่เกิดขึ้นกับผู้เฝ้ามอง

พี่ชายน้องสาว : ความผูกพันที่เปิดเผย ตรงไปตรงมา ยียวนและกวน-ทีน และบทลงท้ายคือความห่วงใยในสายเลือด

ฝาแฝดและทวีปที่จมดิ่ง : การกลับมาอีกครั้งของเจ้าฝาแฝดแห่งเรื่ง ‘พินบอล1973’ จากเรื่องราวไตรภาคของชายที่ไม่มีชื่อ

ส่วนที่เหลือยังอ่านไม่จบ (เรียกว่ายังไม่ได้อ่านดีกว่า) มีโอกาสค่อยเล่าต่อเป็นเรื่องๆ

เสนห์ของงานเขียนมูราคามิอยู่ตรงไหน – นั่นอาจเป็นคำถามที่มีคนตอบไปเยอะแล้ว และหากจะลองตอบอีกครั้งตามความเห็นของข้าพเจ้า -แบบย่นย่อ

มีสองประการที่เรียนรู้จากงานเขียนมูราคามิ (เรียนรู้ : ศึกษาเพื่อพัฒนา)

๑ ) บทบรรยาย : มูราคามิมีการบรรยาย สภาวะ ของ สถานที่ บรรยากาศ อารมณ์ของตัวละครได้ดี เรียกได้ว่า สัมผัสถึงความรู้สึกของตัวละครได้ใกล้ชิด เหมือนได้กลิ่นและรู้รส การเปรียบเปรยช่วยให้ภาพร่างในความคิดชัดเจน

๒ ) ความลึกลับ : ไม่มีความเชื่อมโยงอะไรเลยระหว่างทาง ไม่มีสัญลักษณ์ และอะไรทั้งสิ้น ตัวละครเห็นอะไร คุณก็เห็นเท่ากัน ไม่มีมากไปกว่านั้น ไม่ต่างจากการเดินทางหลังใครบางคนไปตามที่ต่างๆ และไม่รู้ว่าจะเจออะไรข้างหน้า บางครั้งมูราคามิพาคนอ่านเดินกินลมไปเรื่อยเฉื่อย และอยู่ดีๆ เขาก็หยุด

จากนั้นนั่งลงบนเก้าอี้ยาวในสวนสาธารณะ ล้วงเอาบุหรี่ขึ้นมาจุดสักมวน โรยควันแล้วหันมามองหน้าคนอ่าน แล้วผายมือเบะปาก แปลภาษามือได้ความหมายว่า

“จบแล้วเว้ย”

มีคนเคยถามว่า หากข้าพเจ้าเลือกได้ว่าจะมีโอกาสได้พบนักเขียนคนไหน ข้าพเจ้าตอบว่า อยากเจอมูราคามิ

เขาถามต่อว่า – แล้วพูดญี่ปุ่นได้เหรอ? ข้าพเจ้าตอบว่า เปล่า ข้าพเจ้าไม่ได้อยากคุยกับเขา เข้าบอกเขาไปว่า ข้าพเจ้าอยากเตะเจ้านักเขียนคนนี้ซักป้าบ

โทษฐานที่เสือกเขียนกวน-ทีน

หนาวแล้ว – รึนั่น?

อากาศฝ้าๆ นับแต่ยามเช้า – ตายห่า (ตื่นสาย) แต่ก็ยังมิวายยืนดมความเย็นยามเช้า ลมหนาวโชยเข้าจมูก ห่อตัวเล็กน้อยเพราะใส่เสื้อเนื้อบางแต่ยามราตรี ก็-มันไม่มีใครบอกก่อนนี่ (หว่า) ว่ายามเช้าจะหนาวจับใจ

และจากนั้น  กอดอกถูมือตนไปมาให้อุ่น หาเสื้อหนาวไม่ค่อยหนามาใส่ – แน่ละ บางคนอยากหนาว : )  เพื่อให้รู้คุณค่าของความอุ่น ตระเตรียมเว้าวอนอ้อนใครใกล้เคียง ให้แบ่งปันความอุ่นนั้นแด่ตน

‘ฤดูหนาวมีไว้ให้คิดถึงคนอุ่น’ ทุกปีที่มีลมหนาวพัดผ่าน ยังคงนึกถึงถ้อยคำนำข้างหน้านี้ ยกเอาคำของ (พี่คนหนึ่ง) เขามาเขียนทุกที – ที่คิดถึง

คิดถึง คนอุ่น – ใครบางคนอบอุ่นเสมอแม้เพียงได้ยินชื่อ และมีบ้างที่บางคนอุ่นเกินไปกลายเป็นเร่าร้อน

‘คนเร่าร้อนตลอดเวลา’ ใครอยู่ใกล้เป็นต้องเหงื่อตก บ้านเมืองมันโซนอากาศร้อนชื้นอยู่แล้วตามตำราเรียน ยังกลับเพิ่มความร้อนแผ่ขยายให้ใครรอบข้าง – สวนทางกับกระแสโลก ‘ลดโลกร้อน’ คนร้อนมักมีอาภรณ์เป็นความเหงากอดกุม – บ้างไม่ใส่ใจ ตอกใส่หน้ากลับมา ‘ginjv’-v’d^’

ผ่าไปนั้น – คนอุ่น นึกได้ไม่กี่คน เดี้ยวนี้เหลือน้อย เพราะไม่ค่อยได้ติดต่อ การสื่อสารมันดีเกินไปจนเราอยากออฟไลน์

‘อยากกินไอติม’ แล้วก็นึกอยากสวนกระแส ได้ลิ้มรสไอติม อมยิ้มตาหยี เพราะมันเย็นจนเข็ดฟัน (ยันเหงือก) เลือกเอาที่รสหวามมันส์ หอม แยมผลไม้ลาดไล้ส่ายไปมาบนหน้าไอติม กัดกินชิมที่ปลายช้อน ถอนออกจากช่องปากแล้วชาไปทั้งแก้ม แล้วแถมด้วย อมยิ้ม – : )

‘หนาวจนมือเขียวและรู้สึกเหมือนกระดูกร้าว’ สหายในเมืองหมอก (สีขาวมัว -แต่เย็น) โอดครวญผ่านระบบสื่อสาร msn (โซ-คู้ล ความหมายตามนั้น)

สหายในเมืองหมอก (สีขาว>เทา – เขม่ารถยนต์ : ฝุ่นบนถนนและตดของเทวดา) กอดกุมถ้วยกาแฟร้อน บอกว่าที่นี่ก็หนาวเหมือนกัน > สหายอีกคนบอกต่อด้วยช่องสัญญาณต่างกัน อีกความถี่ > ที่นี่ไม่เห็นหนาวเลย อากาศปกติ > สหายปลายทางบอกกลับไป > ขอสหายกรุณาปิดแอร์แล้วเดินออกไปยิ้มรับสภาพอากาศข้างนอกบ้าง > สหายปฏิบัติตาม > ตอบกลับมาว่า > โซ – คู้ล…

‘มันเผา’ คิดถึงมันเทศสีแดง กวาดใบไม้แห้งมากองรวมกัน ผลผลิตจากฤดูใบไม้ผลิไม่ได้มีแต่นิยายน้ำเน่า แต่มันทำเอาใบไม้แห้งเหี่ยว ตอนเด็กๆสมัยเรียนบ้านนอก ครูบอกให้กวาดใบไม้ มากองรวมกัน จดไฟเผามันกินกันอร่อย เผาไปผิงไฟไปพลาง ทั้งอุ่นและหอมกลิ่นใบไม้ไหม้ มันเทศค่อยเหลือง ปอกเปลือกไปมือก็เอาไปถูเสื้อถูกางเกง ( มันร้อน) ปากก็เปาลมไป ฟู่ๆ

บ้างก็รีบกัดกินลงไป ได้เรื่อง ร้อนจนต้องอ้าปากคายควันปุ๋ย ๆ ออกมา โดนเพื่อนหัวเราะว่า จะรีบไปไหน จะรีบไปไหน คล้ายกับว่ามีใครเคยชอบตอนพักของอิคคิวซัง ขบขันและอร่อย มีน้ำตาลทรายขาวแบ่งกัน โรยบนฝ่ามือ กินมันทั้งที่เปื่อนดินซะยั่งนั้น 

ใครจะรู้ ความอร่อยมันอาจมีที่มา : )

หนาวแล้วรึนั่น? เจ้านกนางแอนถามปุยเมฆ มันบินสูงและดูโดดเดี่ยว ภาวนาว่าเจ้าปุยเมฆจะตอบคำถาม และ ไม่ว่าจะตอบอย่างไรกลับมา

แค่เพียงเสียงตอบเท่านั้น ก็ทำให้อบอุ่นมากแล้ว

มีคนเล่าให้ฟัง – เมื่อไม่นานมานี้ – วันนี้

มีอาหลานคู่หนึ่งไปตลาด เจ้าหลานตัวเล็ก ไปดึงล็อตเตอรี่บนแผงขาย – อาเห็นแล้วห้ามก็ไม่ฟัง หลานฉีกติดมือออกมา

อาเลยตามเลยซื้อด้วยความจำใจ

…

หวยเกิดถูก(ว่ะ)

…

คนเล่าถามผมว่า "เป็นคุณ.. คุณจะแบ่งเงินให้หลานยังไง"

ผมลองตั้งคำตอบดู

ก. เอาเฉพาะค่าล็อตเตอรี่ – ที่เหลือให้หลาน

ข. แบ่งครึ่งๆ

ค. แบ่งให้นิดหน่อย ที่เหลือเอาเอง

ง. ไม่แบ่งเลย

…

คำตอบที่ว่ามามีทั้งคำตอบของผม และคำตอบของอาคนนั้น

ลองทายดูสิ

…

อยู่ๆก็นึกถึงเรื่องหนึ่งขึ้นมา

เป็นคำถามที่มักถามเพื่อนเวลาไปเดินดูงานศิลปะ

ชิ้นงานนั้นใหญ่ สูงท่วมหัว แผ่ไกลสามคนโอบ กระหวัดลายเส้นอย่างบรรจง วิจิตรตระการใจ ให้เป็นที่น่าทึ่งต่อผู้พบเห็น แม้เราไม่เห็นตอนศิลปินทำงาน ยังสัมผัสได้ถึงความมานะบรรจงของมนุษย์คนหนึ่ง ฮ่า

เข้าคำถาม ?

เราเคยนึกเล่นๆว่า ถ้าศิลปินท่านนี้มีลูกน้อยที่กำลังล่วงวัยเข้าดินแดนจินตนาการเพริดพราว ว้าว.. มันเป็นเรื่องน่ายินดีของมนุษย์และคนเป็นบิดามารดา ในภาพที่กำลังบรรจงสร้างสรรค์ความยิ่งใหญ่ให้ประดับประดาฟ้าดิน

วันหนึ่ง – วันดี คืนงาม

บังเกิดเส้นสายลายยุ่ง ของเจ้าลูกน้อย สาดโถมเข้าสู่ผืนผ้าใบ

"พ่อแม่มันคงโกรธชิ๊ปหาย" เพื่อนบางคนตอบ

"แล้วถ้าเด็กมันเขียนว่า – หนูรักพ่อ รักแม่- ล่ะ"

อืมม์… จะโกรธมันดีมั้ยเนี้ย อีกใจก็ดีใจที่ตัวหนังสือตัวแรกที่ลูกมันเขียนออกมาหายใจชมโลก นี่กระมังที่คำโบราณเขาใช้เรียกเด็กเล็กตัวน้อยว่า "น่ารักน่าชัง"

ศิลปะที่ยิ่งใหญ่ บางทีก็ใช้ไม้วัดต่างกัน นั่นบางครั้งขึ้นอยู่กับกาลเวลา และ ตัวผู้สร้างสรรค์

อืมม์… พ่อแม่ก็รักลูกน่ะ

วันทีฝนพรมทั่วราตรีกาล

เสียงแปะๆ แปะๆ จากเม็ดฝนกระทบเนื้อสังกะสีเกรอะขี้สนิมเมือง นั่น เป็นสำเนียงเรียงง่ายไม่ต้องตีความ ยิ่งเน่นถี่ยิ่งเป็นดนตรีโนต๊เดียว บรรเลงกลบเสียงอื่นๆ ไม่เว้นแม้แต่เสียงเคียงคลอของทีวี-วิทยุ

นั่นเป็นการกล่าวเกริ่น

>>> เร่งขีดเส้นของเสียงทีวีให้โดดดังขึ้นไปอีก ด้วยว่าต้องการเข้าใจในเนื้อความ จนหยุดไว้ในระดับหนึ่ง ระดับที่เพียงพอรู้ความ

…

ฝนซาซาง จางลงจนแทบไม่เหลือทิ้งร่องรอยของการผ่านมา

ขีดเสียงยังคงระดับในที่เดิม เพราะคุ้นชิน – ดังเกินไปรึเปล่า – หากสำเหนียกคิดย่อมมีคำตอบ

…

<<<<<< กดเบาเสียง ลดขีดลง ลงจนเพียงพอว่ายังสามารถสดับรับฟังเนื้อความ

<< ยังคงได้ยินอยู่ รู้ได้ถึงเนื้อหา

<<< ยังได้ยินอยู่ – นั่นหมายถึงว่า เมื่อครู่นั้นเสียงดังเกินความต้องการ

<< เงียบ …

> เร่งขึ้นหนึ่งขีด – รับฟังได้อยู่

…

ในเวลาหนึ่ง ความเงียบนั้นงดงาม ในเวลาหนึ่ง เสียงดัง ก็มากมายเกินความจำเป็น

เพียงสดับรับได้ และแปลความหมายในความถ้อย แม้จะเบาบาง

แต่ก็ เบาพอ

…

ราตรี – บันทึกหลังฝน

แสงแดดอ่อนๆ วันอาทิตย์ – ฟะวิ้ว. เปาปาก ฟะวิ้วๆ นึกถึงคำถามครึ้มใจ

..

ในชั่วโมงเรียนวิชา สุนทรียศาสตร์ – นานมาแล้วที่เมืองเหนือ จำได้แบบขาดๆหายๆในบางรายละเอียด

ทว่าจำได้แบบแม่นมั่นอยู่เรื่องเดียว "คำถาม"

ด้วยเหตุผลกลใดก็ตาม อย่างที่เกริ่นไว้บรรทัด 3 (แบบขาดๆหายๆ) อาจารย์ประจำวิชามี-บัญชาให้จับกลุ่มทำกิจกรรม มีการตั้งคำถาม ตอบคำถาม คำถามพื้นๆ ตอบได้ฉับไว คำถามง่ายๆ ตอบได้โดยตรองคิดนิดหน่อย ไม่เหนื่อยหน่าย

แต่.. คำถามว่า

เมื่อคุณขึ้นรถสองแถว (รถเมล์แดงที่เชียงใหม่ใช้สัญจร) สตรีนางหนึ่งขึ้นมาบนรถ นั่งตรงข้ามกับคุณ และอีกหลายๆคุณถัดมา  สาวใส จิตใจเพลินเพลิดไปกับความงามของเมืองเหนือ (เจ้า-ว) เป้ากางเกงยีนต์เนื้อหนา เปิดอ้าซ้า ภาษาช่างเรียก"หวอ" ศัพท์ทางวิชาการยังมิได้จาระไน

คุณจะทำยังไง? (คุณจะทำยังไง ๆ ประโยคนั้นลอยฟ่องในหัว)

ก. นั่งชมจนเธอรู้ตัว

ข. แนะนำให้เพศเดียวกันชี้แนะ

ค. ถ้าบนรถมีแต่ผู้ชายล่ะ

ง. บอกเธอด้วยตัวเอง

แล้วถ้าบอกเธอไปแล้ว.. อะไรจะเกิดขึ้น สถานการณ์เช่นนี้เหมือนซื้อหวย ยากกว่าเลขท้ายสองตัว ว้า..

ก. เธอยิ้มให้กล่าวขอบคุณ (มึงเห็นของกรูแล้วใช่มั้ย)

ข. เธอลุกหนี ชี้หน้าว่า "ไอ้ลามก" ( ทำดีอัปปรีย์กินหัว )

ค. เธอเงียบ ไม่พูดอะไร ใช้สายตาต่อว่า ( มึงจะบอกให้กูอายทำไม )

ง. เธอปรบมือแสดงความดีใจ บอกว่า "คุณคือผู้โชคดีคนแรก.. นี่เป็นรายการหยอกให้ยิ้ม" (ขณะนั้นชี้นิ้วมาที่กล้อง)

…

แม้เป็นเหตุการณ์ชั่วแวบหนึ่งที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน แต่มันก็บอกอะไรเราได้หลายอย่าง

อะไรคือการทำดี อะไรคือผลตอบแทน มีหลายครั้งหลายหนที่เจอเหตุการณ์แบบนี้แล้วคนส่วนใหญ่ได้แต่มอง ขบขัน ปล่อยผ่าน เห็นความผิดพลาดของคนอื่นเป็นเรื่องบันเทิงเริงใจ อะไรถูก อะไรผิด ไม่มีคำตอบแน่ชัด หากวัดจากตัวเอง อาจเกรงกลัวผลที่ตามมา เพราะคิดจากตัวเองเป็นที่ตั้งเหมือนกัน

คำถามง่ายๆ ถ้าคิดมาก ตอบยาก-ไม่อยากตอบ

คำถามยาก ตอบง่ายๆ ก็โดนว่า – หาว่าไม่คิด

คำถามผิด ตอบยังไง ก็ไม่ถูก ถึงถูก ก็ตอบผิดข้อ

…

อะไรถูก อะไรผิด ช่วยตอบหน่อย

หวออออออออออออออออ……….

Memo : ข่วง 23 : 09 : 2550 – 20:12 น. เพลง : Don’t Worry Be Happy – Bob Marley

เมื่อครั้งตอนลงมาเรียนที่กรุงเทพ

อาจารย์ท่านหนึ่ง ใจดีเหลือเกิน เกรงว่าเด็กกรุงเทพ จะไม่ได้สัมผัสบรรยากาศ และความนึกคิดของคนเหนือ เลยทำให้เกิดโครงการศึกษางานสถาปัตยกรรมร่วม โดยเดินทางไปที่เชียงใหม่ หัวข้อการศึกษาร่วมว่าด้วยเรื่อง "เมือง"

โจทย์ให้ปรับปรุงเมือง ก็นะ

ในตอนนั้นมีความรู้สึกไม่เหมือนกับตอนนี้ ตอนนั่นน่ะ อยากจะทำอะไรเสียมากมาย เพิ่มนั่นเติมนี่ อะไรไม่รู้ ไม่รู้ว่าไปพัฒนาหรือไปทำลายกันแน่ แต่ก็ดีอย่างหนึ่ง ที่เป็นแค่งานศึกษาทดลอง ไม่ได้นำไปทำกันจริง

…

เมื่อทำงานเสร็จแล้วก็ต้องนำเสนอ มีอยู่กลุ่มหนึ่ง นำเสนองานได้แปลกมาก และเพราะความแปลกนี้ล่ะ ที่ทำให้จดจำมาถึงปัจจุบัน

…

พวกเขา (กลุ่มพวกเขา) ทำการเอาผ้าดิบ กระดาษชำระ มาพันรอบๆเวที วนไปเกือบทั่วห้อง เขาเรียกงานนี้ว่า " ข่วง " พวกเราหลายคน รวมทั้งอาจารย์ผู้ให้โปรแกรมถึงกับงุนงง สอบถามถึงแนวคิด เพราะไม่มีอะไรสามารถจับต้องเป็นรูปธรรมได้เลย ไม่มีโมเดล ไม่มีแม้แต่การนำเสนอผลงานผ่านบอร์ด กระดาษ เขียนรูประบายสีให้เห็นผังปรับปรุง

ยิ่งยิงคำถามเท่าไร ยิ่งสร้างความไม่พอใจสำหรับอาจารย์หลายคน เพราะดูเหมือนงานไม่มีอะไร ไม่มีความคิดที่จะแสดงออกมา หรือว่าทำงานไม่เสร็จกันแน่ ถึงแกล้งทำเป็นแอ็คอาร์ท -ว่ะ ก็มันดูเล่นง่ายจริงๆ (ในความคิดขณะนั้น)

จนทุกคนในห้องประชุมได้เสนอแนะว่า น่าจะทำงานแบบนั้น น่าจเป็นแบบนี้ แม้แต่สุดท้ายอาจารย์ผู้ให้โปรแกรมเองยังบอกกล่าวแนะนำ ถึงความน่าจะเป็นในส่วนของโปรแกรมงานที่ให้

…

และหัวหน้าโปรเจคกลุ่มนั้น ก็ลุกขึ้นกล่าวสรุปผลงานของเขา ว่า

ไม่ว่าทุกคนในห้องประชุมจะมีความคิดเห็นอย่างไรก็ตามแต่ เกี่ยวกับผ้าดิบและกระดาษชำระ แต่สำหรับกลุ่มเขาแล้ว ตอนนี้ เดี้ยวนี้ เขาได้สร้างสถาปัตยกรรมที่เรียกว่า"ข่วง" เสร็จสิ้นสมบูรณ์แล้ว

"ข่วง" เป็นชื่อเรียกลานกิจกรรมที่คนในหมู่บ้านใช้สำหรับทำกิจกรรม รวมความคิดความเห็น แสดงออกโต้แย้ง และชุมนุมหาทางออกร่วมกัน ไม่ว่าบรรยากาศนั้นจะเป็นอย่างไรก็ตามที่ แต่เมื่อมีพื้นที่เช่นนี้เกิดขึ้นมา ย่อมเป็นเรื่องน่ายินดี

…

ทุกคนในห้องประชุมอึ่ง เงียบอยู่พักหนึ่ง แล้วพวกเราทุกคนก็ต้องปรบมือให้กับผลงานชิ้นนี้

ด้วยเพราะ พวกเขา ได้สร้างมันขึ้นมาจริงๆ

และทุกคนในห้องนั้น ได้ใช้พื้นที่แห่งนั้นจริงๆ

…

กลับมา ณ. ปัจจุบันขณะ

อากาศเริ่มเย็นแล้ว ความอบอุ่นเป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้คนเราไม่รู้สึกเดียวดาย

"ข่วง" ความคิดของสังคมบ้านเราเริ่มแสดงออกให้เห็นลางๆ หลังจากที่ตัวใครตัวมันมานาน

เอาเถอะ ใช้พื้นที่แห่งนี้ให้คุ้มค่ากับที่ลืมเลือน

และแน่นอน

ข่วง ไม่ใช่ลานกิจกรรมสำหรับความคิดเดียว

…

เทียนไขไม่ได้สูญเสียอะไรเลย เมื่อมันต่อแสงสว่างให้เทียนเล่มอื่น

-บาทหลวงเจมส์ เคลเลอร์-

กะแล้ว..

คลิกจนได้..

อะ.. ไหนๆก็คลิกมาละ ทนอ่านสักหน่อยแล้วกัน ห้ามไม่เชื่อนิ

"ความสุขที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในชีวิตก็คือ การทำในสิ่งที่คนอื่นห้ามคุณทำ"

-วอลเตอร์ เบกฮอต-

ฝรั่งนี่ก็คิดคำคมแปลกๆเน๊าะ /แต่ก็นั่นล่ะ อะไรๆที่มันเปลี่ยนแปลงโลก-สังคม ก็เพราะมีคนที่ทำในสิ่งที่คนอื่นห้าม/  ชอบกันจริงนะ  อะไรที่เขาห้ามเนี้ย เห็นเป็นไม่ได้ เวลาไปเที่ยว เห็นป้ายว่าห้ามจับนั่นนี่ ก็จับกันเสียจนสีลอกเห็นเนื้อใน ไอ้ผนังที่ห้ามเขียน ก็เขียนกันลายพรืบ เป็นจารึกประจำวัย ในวาระโอกาสที่ได้เดินทางผ่านไปที่นั่น > ที่นี่ เป็นการทิ้งร่องรอยเพื่อแสดงการมีตัวตน

อืม.. มันต้องแสดงตนกันหน่อย

เคยเห็นป้ายว่า "ห้ามทิ้งขยะตรงนี้" กันมั้ย – เออนั่นล่ะ – เคยเห็นที่ว่า ตรงป้ายนั้นไม่มีขยะมั้ย เจอป้ายแบบนี้สิบป้าย มีขยะกองตรงหน้าป้ายเกือบทุกป้าย ตรงไหนเขียนว่า"ห้ามจอดรถขวางประตู" มีรถจอดขวางประตู ตรงไหนมีป้าย"ห้ามหมาขี้" มีขี้หมา ตรงไหน "ห้ามหมาเยี้ยว" มีคราบเยี้ยว – คราบคนหรือคราบหมาก็ไม่ทราบได้ ต้องให้ใครไปพิสูจน์

…

อาจารย์ท่านหนึ่งพึ่งจะมาบ่นกับผมเรื่องที่แกทะเลาะกับเพื่อนบ้าน – ก็ไอ้เรื่องขี้หมานั่นละ เป็นเรื่องขี้หมาจริงๆ ไม่รู้เป็นไง ต่อหน้าก็คุยกันดี แต่พอหันหลังเมื่อไร เป็นต้องปล่อยหมาออกมาขี้ที่บ้านแก ทั้งๆที่อยู่อีกฝั่งเชียวนะ ผมไม่รู้จะหาทางออกให้แกยังไง แค่แนะนำให้แกลองทำกะบะทราย ให้มันขี้เป็นที่เป็นทางไปเลยดีมั้ย น่าจะเป็นการสงบศึกได้ดีกว่า

แกว่า "น่าสน – ประชดมัน แม่-ง เลย" (เป็นงั้นไป)

…

พอนึกถึงเรื่อง"ห้าม"เนี้ย เลยทำให้นึกถึงป้ายห้ามอันหนึ่ง – เมื่อครั้งนั้นไปเยี่ยมรุ่นน้องคนหนึ่งในคุก อ่อ. เรือนจำแถวนนทบุรีน่ะ ไปวันนั้นเรือนจำเขามีจัดนิทรรศการเกี่ยวกับ เรือนจำ – การทรมานนักโทษ – การสำเร็จโทษ – การประหารชีวิต

ในงานมีการนำเอาของที่เคยใช้กับนักโทษในอดีตมาแสดง ก็ไม่รู้เหมือนกันว่าผ่านมาแล้วกี่ราย หรือว่า ทำขึ้นมาใหม่เพื่อเอามาจัดแสดง ก็นะเวลาที่เราเห็นมีดที่เคยกูดหัวคนแล้วมันพาลให้จินตนาการต่อ หยืย..

เดินผ่านๆ ดูภาพสยึมกึ๋มมากมาย เห็นป้ายห้ามจับมาก็เยอะ แต่มีรอยมือจับทุกชิ้น เอากับเขา -มีอยู่ชิ้น รู้สึกจะเป็นเครื่องทรมานนะ จำไม่ได้ จำได้แต่ป้าย(แหะๆ) เป็นชิ้นที่ไม่มีคนจับเลย ฝุ่นติดนิดหน่อย แต่ไร้รอยนิ้ว ป้ายเขียนว่า

"ห้ามจับ มีอาถรรพ์"

อืม… คิดนะ ตอนอ่าน . จินตนาการมากมาย "มีอาถรรพ์"

หรือว่ามีคนเคยจับแล้วเป็นอะไร? เป็นอะไรวะ? ไม่เสี่ยงดีกว่า ประการฉะนี้แล้ว อุปมาอุปมัยได้ว่า ไอ้ป้ายที่เคยเขียนกันอยู่ในบ้านเมืองเราจำต้องปรับปรุงแก้ไข

ห้ามเขียน มีอาถรรพ์ ระวังนิ้วหงิก หำงอ ฝ่อถาวร

ห้ามจอด มีอาถรรพ์ระวังรถหาย

ห้ามเยี้ยว ระวังหด ตดเปียก

ห้ามทิ้งขยะ(ตรงนี้) ระวังจะถูกทิ้งเหมือนขยะ

…

สุดท้าย

ห้ามอ่าน เพราะอ่านแล้ว จะหน้าตาดี หล่อสวย รวยสุข ไร้ทุกข์ กุ๊กกิ๊ก ติ๊ดตี่ติ๊ด วิ๊ดวิ้ว

(น่ากลัวตรงไหนเนี้ย)

…