วานนี้หยิบหนังสือเก่าในตู้ขึ้นมาอ่าน เล่มนี้มีลายเซ็นของพี่จอบด้วย

พี่แกนั่งเซ็นจนนิ้วหงิกก็น่าเห็นใจแกเหมือนกัน  ตอนนั้นไปงานหนังสือก็ไม่คิดหรอกว่าจะซื้อหนังสือเพื่อเอาลายเซ็นนักเขียน  ที่ซื้อก็เพราะว่าอยากจะอ่านเนื้อหาข้างในนั้นจริงๆ

ชอบหนังสือสารคดี และเห็นว่าหนังสือเล่มนี้เหมาะสำหรับคนกรุงเทพมาก  เพราะเวลาอ่านแล้วมันทำให้เรานึกได้ว่า  ประเทศไทยนี้มันไม่ได้มีแค่จังหวัดกรุงเทพ

ไม่ได้มีแค่คนเมือง หรือคนต่างจังหวัด ยังมีอีหลายเชื้อชาติหลายสายพันธุ์ ที่อาศัยอยู่บนโลกใบนี้  การได้อ่านภาพรวมตรงบทบรรณาธิการ ยิ่งทำให้รู้สึกสนุก เมื่อได้นึกย้อนและเชื่อมโยงระหว่างอดีตและปัจจุบัน



บางสิ่งเหมือนเป็นการทำนาย  ยิ่งเมื่อได้ตรองดูยิ่งรู้สึกว่าสิ่งบางสิ่งเกิดขึ้นมาและส่งผลจริงๆตามนั้น

แต่บางสิ่งก็เกิดเหตุให้มีอันต้องแปรเปลี่ยนไป

อนาคตคือความไม่แน่นอน  อาจารย์โยดาว่าไว้เช่นนั้น  เมื่อเป็นเช่นนี้แล้วก็.. ขอพลังจงอยู่กับท่าน(ที่ยังไม่หลับ)

เถอะ…

อีกครั้ง.

ตอนนี้ว่าไปแล้ว มือถือก็แทบสามารถเขียนบล็อกได้เหมือนกับการใช้คอมพิวเตอร์เลยก็ว่าได้  จากการอัพเดทล่าสุดของบล็อคนี้  ได้ทำลายข้อจำกัดหลายอย่างที่เคยมี

และนี่ ยังสามารถเพิ่มรูปภาพได้หลายรูป ในขณะที่หน้าจอขณะเขียนนี้ได้แสดงผลของการเขียนออกมาเสียด้วย

นี่เรียกได้ว่า แทบจะสามารเขียนและโพสอะไรก็ได้หากมีมือถือเครื่องเล็กๆอยู่ในมือ

แน่นอนว่า  ยิ่งมันเร็วเท่าไหร่  ความไตร่ตรองในการเสนอยิ่งน้อยลง

อันนี้น่าเป็นห่วง

น่าห่วงจริงๆ

คืนหนาว

เขาและเธอเดินเคียงข้างกัน มือโอบกอดไหล่และเอว เสื้อหนาป้องกันความหนาว แต่หัวใจที่อยู่ใกล้ชิดเป็นแหล่งผลิตความอบอุ่น

ชีวิตคือความเคลื่อนไหวและหยุดนิ่งสลับกันไป ชายอีกคนนั่งลงบนทางเท้า เข่าสองข้างชันขึ้นชิดหน้าอก พื้นหินเย็บเฉียบเปรียบประหนึ่งน้ำแข็งหนึ่งก้อนที่รองรับตูดของเขา

เขารู้สึกได้ถึงความเย็นเยียบที่บั้นท้าย ในขณะเดียวนั้น เขาชายตามองคนมากมายที่เคลื่อนย้ายไปมาภายใต้แสงวาววับของดารา และ อภิมหานีออนดวงโตที่ยืนโก้อยู่ตรงกลางลานหินสีดำ

ชายคนหนึ่งโวยวาย หญิงอีกคนร้องให้ ใครอีกหลายคนยืนมอง บ้างเดินผ่าน บ้างสำราญ บ้างยื่งนิ่งนานอยู่กับสิ่งของตรงหน้า เขาจอดสายตาตนเองที่ชายและหญิงคู่นั้น เอียงคอเล็กน้อยเพื่อให้มองผ่านชายอีกคนที่ยืนสนทนากับขากางเกง เขาเห็นเธอเต็มสองตา

เธอยื่นมือออกไปข้างหน้า เรียกหาความอบอุ่น ชายคนนั้นยืนนิ่ง เขาค่อยๆถอยห่างจากเธอ ในขณะที่ปากของเขาขยับขึ้นลงไม่เป็นจังหวะ เธอก็เช่นกัน แตกต่างที่น้ำตาของเธออาบชุ่มเต็มสองแก้มแล้ว

เขาหรี่ตามอง แต่มองไม่ชัด มือสองข้างวางลงบนพื้น ความเย็นส่งผ่านฝ่ามือ ทุกอย่างรอบกายของเขาเงียบงัน เขาเอียงคอเล็กน้อยเพื่อให้แน่ใจว่ารองเท้าที่ใส่มายังอยู่ครบ ข้างซ้าย ข้างขวา อันขวาหายไป เขาไม่ตกใจ เพราะมันไม่เหมือนกับข้างซ้าย เขาว่าข้างซ้ายใส่สบาย จะไปหาแบบข้างซ้ายมาใส่อีกแทนข้างขวา ข้างขวาหายไปแล้ว มันหายไปตอนไหนไม่ทราบ เขาเกาหัวคิด เขาไม่ได้คันหัว แต่เขาเกาหัว เวลาเกาหัวเขาใช้ความคิด ความคิดเขาดังอยู่ภายใน ไม่มีใครได้ยินนอกจากตัวเขา เขาก็ไม่เคยได้ยินความคิดใคร ไม่เคยได้ยินเสียงใคร และไม่เคยมีใครมีโอกาสได้ยินเสียงของเขา

รองเท้าข้างขวาหายไปแล้ว มันใส่ไม่สบาย แต่มันก็อุ่นเท้าดี เขาคิดได้ตรงนี้เขาก็เริ่มเสียใจ ข้างซ้ายมันก็คงเหงา เวลามันหนาว เขาจะเอาเจ้าข้างขวาโอบกอด มันก็จะอุ่นขึ้นมาทันที เขามองเจ้าข้างซ้ายแล้วบอกกับมันว่า

“แอะ แอ๊อ แอ่”

เจ้าข้างซ้ายไม่ตอบ เขาจึงต่อว่ามัน “แอ แอ้ แอ๊ แอะ แอะ แอ๊ะ!” มันก็ยังนิ่งเฉย เขาโกรธ เอื่อมมือไปจับมันขึ้นมา จ้องมองมัน ตาของเขาโตขึ้น ถอนหายใจหนักหน่วง ทั่วกายเขาร้อน อากาศรอบๆดูคล้ายอึดอัด เจ้าข้างซ้ายมันไม่ใยดีเจ้าข้างขวา เขาขว้างมันทิ้งลงพื้นตรงหน้า เอามือทั้งสองกอดอกตัวเอง ฝ่าเท้าสองข้างยกขึ้นให้พ้นจากพื้นหิน ความเย็นที่ผิวเหมือนคมมีด มันกรีดเนื้อจนเขาเริ่มรู้สึกชา จากนั้นความรู้สึกถึงการดำรงอยู่ก็หายไป เขาเงยหน้า

เธอร้องให้ตรงม้านั่งยาว ตัวเธอสั่น มือทั้งสองข้างปิดใบหน้า ชายที่มาด้วยยืนกอดอกตัวเองอยู่ไม่ห่างกันนัก  เขาเอียงคอและยืดเท้าทั้งสองข้างออก มือยันกายขึ้น ผ้าห่มผืนน้อยหล่นลงพื้น พอเขายืดตัวเต็มที่ เขาจึงก้มหยิบมันขึ้นมา เขาหันไปมองเจ้าข้างซ้าย เกร็งตาพูดกับมัน

“แอะ”

เจ้าข้างซ้ายไม่ตอบ เขาย่นหน้า ก้าวเท้าออกไป พื้นเหมือนประพรมไปด้วยเข็ม แหลมเล็ก ละเอียด มือสองข้างเขาถูกไปมา มันชาเย็นและเริ่มมีความอุ่นขึ้นเล็กน้อย เขาเดินมาถึงเธอ มือทั้งสองเขากางออก โน้มตัวไปข้างหน้า เขากอดเธอแล้ว ทุกสิ่งรอบกายเงียบงัน เขาสัมผัสถึงการหายใจและการสั่นเต้นจากภายใน เธอค่อยๆลดมือลง เขากอดเธอแน่น เธอขยับร่าง และร่างของเขาถูกกระชาก มือของเขาหลุดออกจากกัน ลมสัมผัสใบหูแต่เขาไม่ได้ยิน แสงไฟวิ่งเป็นเส้นโค้ง เขาเห็นปลายเท้าตัวเองลอยอยู่ตรงหน้า และจากนั้นเป็นมือที่กุมแน่นของใครบางคนลอยตามติดมา

‘อึก!’ เสียงแน่นทึบอึงอวลอยู่ในหัวของเขา ไฟฟ้าดับทั้งเมือง เขาลอยอยู่กลางอากาศ สัมผัสความเย็น และ ความเจ็บปวดก็ตามมาหลังจากนั้น เขาสบัดหน้า มือข้างหนึ่งทาบไปบนพื้น แน่นและเย็นเหมือนเก่า ใบหน้าทาบอยู่กับพื้นเช่นกัน เมื่อเปลือกตาเขาทำงานอีกครั้ง เขาจึงรู้ว่าการไฟฟ้ายังทำงานปกติ ภาพแรกที่พบคือ

เจ้าข้างซ้ายมองเขานิ่ง เขาขมวดคิ้ว คำรามในคอ ยันกายขึ้น ทุกสิ่งรอบกายเงียบ เขาหันไปมองเธอ  ร่างของเธอสั่นสะท้าน ชายคนนั้นกอดเธอแน่น ดวงตาคู่โตนั้นจับจ้องมาที่เขา และคนอื่นๆยืนมองเขา ทุกอย่างเงียบงัน แต่ทุกคนเคลื่อนไหวปลายลิ้น เขาเห็นชายชรากอดเด็กหญิงตัวเล็ก เด็กผู้ชายกอดขาชายชราอีกคน หญิงแม่ค้าเดินกลับไปที่แผงขายของ ชายหญิงหลายคู่จับมือกันแน่น บางคนกอดอกตัวเองยืนตรงมองคนอื่นๆ เขาเอียงคอก้มลงหยิบเจ้าข้างซ้าย เขาเจ็บที่เข่า มันเกิดขึ้นเพราะพื้นแข็งและเย็น  เขาจับเจ้าข้างซ้ายฟาดไปที่พื้น ทำโทษมันเล็กน้อย เขายิ้ม หรี่ตาคำรามในคอ เขาได้ยินเสียงหัวเราะของตนเอง

เขาจะต้องไปตามหาเจ้าข้างขวา “เอะ แอะ แอ๊ะ” เขาถามเจ้าข้างซ้าย เจ้าข้างซ้ายในมือขยับหัวมันเล็กน้อย เขายิ้มและค่อยๆเดินต่อ พื้นเย็นและแข็ง เขารู้สึกได้ว่าขาเขาเจ็บ 

ทุกสิ่งทุกอย่างเงียบงัน

ต่อแต่นี้

จะเริ่มเขียนแต่ความสุข

แม้จะมีน้ำตา ก็ขอให้มันออกมาพร้อมๆกับรอยยิ้ม

อากาศเย็น  รถติดขนาดหนักบนทาวสายบางนาตัดแยกสุขุมวิท

ท้องฟ้าสวยเพราะอมแสงแดดยามเย็นเล็กน้อย

รถเมลค่อยๆเคลื่อนตัวที่ละนิด  คนขับอารมณ์เสียและถมคำด่าลงบนถนนสีดำ

กระเป๋ารถเมลถือเงินเหรียญและขยับเล็กน้อยตรงเบาะด้านหน้า เธอนั่งมองท้ายรถเบื้องหน้า

ไฟสีแดงเรียงชิดติดกัน สว่างวาบเป็นจังหวะ

(1) โอกาส

อาจารย์ท่านหนึ่งเคยบอกกับเขาว่า โอกาสเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา ทั้งเรื่องดีและเรื่องไม่ดี โดยเฉพาะเรื่องดีๆนั้น เมื่อเกิดขึ้นมาแล้ว อย่าเสียเวลาคิดคำนวณเลยว่า จะมีโอกาสที่ดีกว่านี้อีกหรือเปล่า

"เพราะิสิ่งที่เราคิดว่ามันน่าจะดีกว่า ก็ไม่รู้เหมือนกันว่ามันจะเกิดขึ้นเมื่อไร"

ดังนั้นแล้ว ตรงหน้าขณะนี้คือโอกาสที่จะได้เดินทางไกล ไปพบเห็นพื้นที่และผู้คนที่แตกต่างจากที่เคยพบเจอในวันเวลาสามัญ

๒๒ สิงหาคม ๒๕๕๔

การเดินทางเริ่มต้นนับตั้งแต่ที่เท้าข้างหนึ่งก้าวขึ้นเครื่องบิน อีกข้างหนึ่งก็ก้าวตามติดกันมา ภายในห้องโดยสารเครื่องบินเปิดไฟสว่าง ภายนอกเป็นความืดมิดประมาณห้าทุ่มกว่าในเวลาท้องถิ่น ล้อเครื่องบินยังแตะพื้นรันเวย์นิ่งไม่ขยับไหว ใครอีกหลายคนเดินต่อแถวเข้าที่นั่งตามหมายเลขที่ระบุไว้ในตั๋วเครื่องบิน

กระจกมองออกสู่ภายนอกทำให้เห็นแสงไฟของลานบินเต็มพื้นที่ ในระนาบของการมองเห็นนั้น แสงไฟดูไปเหมือนไม่ได้ถูกจัดเรียงให้เป็นระเบียบ บางดวงสว่างไสวนิ่ง บางดวงวาบขึ้นและดับลงเป็นจังหวะที่สม่ำเสมอ

แอร์โฮสเตสเดินแจกหูฟังสำหรับใช้ระหว่างเดินทาง เขานั่งมองดูสิ่งต่างๆภายนอก นานจนทุกอย่างเริ่มเคลื่อนไหวในขณะที่ตัวของเราอยู่นิ่งเฉยตรงที่นั่ง ดวงไฟที่ไร้ระเบียนเมื่อสายตาเคลื่อนผ่านไปในอีกมุมหนึ่ง ก็กลับเห็นว่า แท้จริงแล้วมันถูกจัดวางให้เรียงรายเป็นแนวยาว จากจุดหนึ่งไปหาจุดหนึ่ง จนเครื่องบินยกระดับความสูงขึ้น จุดต่างก็ดูเล็กลงไปเรื่อยๆ จากน้อย จุดแสงไฟเริ่มมากขึ้นมากขึ้น

เหมือนดวงดาวทั่งฟ้าหล่นลงไปอยู่เบื้องล่าง เขาไม่เคยมีโอกาสได้เห็นแสงไฟของเมืองในยามค่ำคืนได้มาเท่านี้ เมื่อยกกล้องถ่ายถ่ายภาพขึ้นเพื่อเก็บบันทึกสิ่งที่พบเห็นไว้ กลับได้เพียงเส้นแสงที่ทอดยาวตามการเคลื่อนที่ของเครื่องบิน

เขาถอนใจยาวด้วยความเสียดายภาพที่เห็นตรงหน้าไม่อาจจะเก็บเกี่ยวเอาไว้ได้ เวลาเคลื่อนอย่างเชื่องช้า เห็นแสงไฟดวงเล็กๆเคลื่อนตัว เหมือนกันกับที่คนเราเวลามองมดตัวน้อยๆค่อยๆเดินต้วมเตี้ยม

ดวงไฟในห้องโดยสารสว่างขึ้น ภาพที่อยู่หลังกระจกถูกแสงสว่างกลบหาย ผู้บังคับการบินแจ้งลูกเรือให้ทราบถึงจุดหมายความสูงจากพื้นดิน เวลาในการเดินทาง เครื่องบินลอยพ้นเมฆมาแล้ว ทุกอย่างมืดมิด หน้าต่างถูกปิดและ เวลาเดินทางยังเหลืออีกสิบชั่วโมงกว่าจะถึงสนามบินแฟรงค์เฟิร์ตในเยอรมนี

ภายในห้องโดยสาร ทุกคนกลับมาอยู่กับตัวเองและคนข้างกาย หากไม่ได้มองตัวเลขหรือเข็มนาฬิกา แสงไฟสามารถทำให้เราลืมไปว่า เราอยู่ในเวลากลางวันหรือกลางคืน และพวกเขาเหล่านั้นได้ออกเดินทางไปในโลกส่วนตัวอีกครั้ง ด้วยพาหนะที่แตกต่างกัน   ส่วนตัวเขาเองขณะนั้นรู้สึกเสียดายที่ไม่ได้เห็นสิ่งต่างๆเบื้องล่าง  เขาคิดว่า

โอกาสไม่ได้เกิดขึ้นได้บ่อยครั้งจริงๆ _ เขาถอนใจยาวอีกครั้ง

ตอนต่อไป : (2) ไรน์ แม่น้ำที่ไหลจากทิศใต้ขึ้นเหนือ

เนื้อหาในบทความต่อไปนี้อาจทำให้เสียอรรถรสในการรับชมภาพยนต์ กรุณาใช้วิจารณญาณในการอ่าน

“how do you know” 

คุณว่าคิดว่าไง หากถ้าเกิดว่า ในวันครบรอบวันเกิดของชีวิตอันตกต่ำของคุณต้องเลือกใครสักคนเป็นคู่ชีวิต ระหว่าง ชายหนุ่มที่ให้นาฬิกาเป็นของขวัญแล้วกล่าวคำหวานเป็นคำขอมั่นระหว่างเขาและเธอ กับชายอีกคนหนึ่งผู้ให้แป้งดินน้ำมันหนึ่งกะปุก และ พูดว่า

“นี่เป็นของขวัญแค่ครึ่งเดียว”

ลิซ่ากำลังย่ำแย่ที่สุดของช่วงชีวิตในการเป็นนักกีฬา แน่นอนว่าทุกคนย่อมต้องพบเจอเหตุการแบบนี้เข้าสักวัน จากนักกีฬาซอฟบอลดาวรุ่งจนทุกยกย่องให้เธอเป็นตำนาน ทว่าตำนานเมื่อนานได้ที่ ก็จำเป็นต้องถูกปลดออกเพื่อให้คนรุ่นใหม่ๆ ได้เข้ามามีโอกาสในการสร้างตำนานต่อ

สถานการณ์เหมือนถูกไล่ออกจากงาน ต่างกันแค่วิธีการพูดและแสดงออกมาเท่านั้น ลิซ่าทำทุกอย่างเท่าที่เธอพอทำได้ ใช้ชีวิตให้ปกติและยืนด้วยขาและแขนตนเอง ในขณะที่สภาพแวดล้อมสอนกรอกหูเธออยู่ตลอดเวลาว่า ทางเลือกของเธอมีไม่กี่หนทางหรอก คือหาใครสักคน แต่งงาน และ เป็นแม่บ้าน

ขึ้นชื่อว่าตำนานอย่างเธอไม่มีทางเดินไปตามทางที่คนอื่นชี้นำแน่นอน ทว่าบางครั้งคำถามก็มักวิ่งมาหาเธอเอง ชายหนุ่มนักกีฬาดางรุ่งซึ่งกำลังฮอทสุดๆเกิดตกหลุมรักเธอเข้าอย่างจัง เพราะเธอมีสิ่งที่หญิงอื่นไม่มีต่อเขา (หาคำตอบในหังเองครับ)

กับชายอีกคนหนึ่งซึ่งกำลังตกที่นั่งลำบาก เจอคดีความทางธุระกิจจากสิ่งที่พ่อของเขาก่อขึ้น เขาสับสัน เขาเมามาย และต้องการหาใครสักคนคุยด้วย ขณะเวลานั้นมีเพียงลิซ่าเท่านั้นที่รับสายและยินยอมพบเจอเขา

แน่นอนว่า ทุกคนพอเจอปัญหา กำลังอัดอั้น เขา (จอร์จ) อยากเล่าเรื่องของเขาให้เธอฟัง เช็นเดียวกันเธอก็เพิ่งพบปัญหาใหญ่ของชีวิตมาหมาดๆ แย่ปะทะย่ำแย่  แต่ทว่าเธอพลันตอบกลับเขาในทันทีที่อารมณ์กำลังมึนตึง(เขาดื่มไปพอสมควรก่อนเธอเธอ)

“ฉันขอแนะนำให้นั่งกินเฉยๆ” … เธอนิ่งก่อนพูดต่อ

“ไม่ต้องสานต่อบทสนทนานี้ ให้ตัวเราได้หยุดพัก ให้ตัวเราได้อยู่เงียบๆบ้าง ตลอดทั้งมื้อนี้ให้มีแต่ความเงียบ”

จอร์จอึ่งอยู่ฟักหนึ่งก่อนจะ ตอบอะไรเล็กน้อย “ผมพูดกับบ๋อยได้มั้ย”

ลิซ่ายิ้ม เธอตอบกลับ “อย่าเล่าเรื่องตัวเองให้เขาฟังก็พอ”

ความเงียบช่วยจอร์จได้มากเกินกว่าที่เขาจะคิดถึงเรื่องแบบนี้ จอร์จจึงหลงรักลิซ่าเข้าอีกคน ในวันเกิดของลิซ่า แฟนหนุ่มนักกีฬาดวงรุ่งให้ของขวัญและขอมั่นหมายจากเธอ ส่วนจอร์จ

จอร์จมีแป้งดินน้ำมันหนึ่งกระปุกและพูดว่า

“นี่เป็นของขวัญแค่ครึ่งเดียว” … “ต้องมีเรื่องเล่าประกอบจึงจะสมบูรณ์”

จอร์จเริ่มเล่า

“เจ้าสิ่งนี้คิดค้นขึ้นโดยชายที่อยู่โอไฮโอตอนกลาง เป็นแป้งเปียกสีขาวที่เขาใช้ขจัดคราบเขม่าบนวอลเปเปอร์จากเครื่องทำความร้อนแบบเก่า  แต่พอดีว่า มันมีเครื่องทำความร้อนแบบแก๊ซและแบบไฟฟ้าเข้ามา  นั่นก็เลยไม่จำเป็นต้องใช้แป้งเปียกอีก เขาจึงย่ำแย่  แต่พี่สะใภ้เขาที่เป็นครูโรงเรียนเตรียมอนุบาล”

“เดี๊ยวๆๆๆ นี่เรื่องจริงรึเปล่า” ลิซ่าทำตาโตถามด้วยอาการแปลกใจ

“เขาชื่อโจ แม็ควิคเกอร์ พี่สะใภ้เขาชื่อ เคย์ ซูฟอลล์” จอร์จตอบอย่างมาดมั่น

“โอเค ฉันเชื่อคุณ เล่าต่อ”

“เคย์ ซูฟอลล์ค้นพบว่า เด็กเล็กๆ ชอบบีบแป้งเปียกนี่มากกว่าดินน้ำมันแบบแข็ง เขาเลยแนะนำโจว่า ให้เติมสีเข้าไป แล้วเรียกมันว่า แป้งดินน้ำมัน”

ลิซ่าพูดขึ้น สีหน้าเธอยิ้มแย้ม “น่ารักดีแฮะ”

จอร์จยิ้มรับ และ พูดต่อไปอีก “ดังนั้น.. ผมจึงเป็นสิ่งนี้ไว้มานานเพื่อเป็นบทพิสูจน์ว่า การรู้จักพลิกแพลงแค่นิดเดียว  ก็นำพาชีวิตให้รุ่งได้ .. เข้าใจมั้ยว่าทำไมผมจึงมอบสิ่งนี้ให้กับคุณ”

ลิซ่าพยักหน้า “ขอบคุณ”

คุณว่าคิดว่าไง หากถ้าเกิดว่า ในวันครบรอบวันเกิดของชีวิตอันตกต่ำของคุณต้องเลือกใครสักคนเป็นคู่ชีวิต ระหว่าง ชายหนุ่มที่ให้นาฬิกาเป็นของขวัญแล้วกล่าวคำหวานเป็นคำขอมั่นระหว่างเขาและเธอ

กับชายอีกคนหนึ่งผู้ให้แป้งดินน้ำมันหนึ่งกะปุก…

วรรณกรรมบันทึก

ยามบ่ายในวัยชราของหนึ่งวัน

(1)

เขาเดินทางมาถึงปลายสุดของท่าเรื่อก็ล่วงบ่ายเข้าไปแล้ว รถยนต์ส่วนบุคคลต่อท้ายรายเรียงเป็นเส้นตรงตามแนวทางการโบกไม้โบกมือของพนักงานจัดการความเรียบร้อยของเรือข้ามฟาก เรือยนต์ขนาดใหญ่ที่ใช้บรรทุกพาหนะและชีวิตอีกหลายหน่วยยังจอดเงียบสงบ 

เด็กชายเด็กหญิงบางคนรีบวิ่งออกจากรถเพื่อปลดเปลื้องความทุกข์ที่ก่อตัวและหอบหิ้วกันมายาวนานในระหว่างการเดินทาง ผู้ชายและผู้หญิงบางคนเปิดประตูรถก้าวเท้าออกแตะพื้นคอนกรีต ติดไฟที่ปลายนิ้วแล้วอัดควันบุหรี่จากมวนกระดาษที่คาบไว้ที่ริมปากลงกระเพาะ อีกหลายคนลดระดับผนังกระจกรถยื่นหน้าออกเพื่อสูดอากาศ

ละอองทะเลเบาบาง และ เสียงน้ำกระทบโขดหินเกรียวกราว แสงสะท้อนแพรวพราวละลานไปทั่วทั้งชายขอบบริเวณท่าเรือ  อากาศไม่ถึงกับร้อน แค่อบอุ่นและรู้สึกอ้าวอัดไปทั้งเนื้อตัว เมฆครึ้มเบื้องบนบอกท่าทีว่ากำลังก่อตัวและกรองกลั่นเป็นน้ำฝนพรูพรมลงมาสู่ผิวน้ำทะเลเบื้องล่าง

นี่เป็นครั้งที่เท่าไหร่สำหรับการเหยียบย่ำและสัมผัสลมทะเล?

เขาจำจำนวนไม่ได้ อาจเพราะไม่จำเป็นสำหรับการดำรงชีวิต ฐานข้อมูลในจุดนี้ของเขาจึงถูก ละไว้ในความว่างเปล่า  แต่จะว่ากันตามจริงแล้ว  เขาเองนั้นจดจำอะไรอื่นที่น่าจะเป็นสิ่งจำเป็นในการใช้ชีวิตไม่ค่อยจะครบถ้วนเช่นกัน

ชีวิตคือการเดินทางและการหยุดพักสลับกันไป บางครั้งความทรงจำสมควรได้รับการถนอมไว้สำหรับเรื่องราวอันประทับใจงดงามส่วนหนึ่ง และอีกส่วนหนึ่ง อดไม่ได้ที่จำเป็นต้องเว้นไว้ในความสำคัญต่อเรื่องราวอันเจ็บปวดรวดร้าวภายใน  เพื่อย้ำเตือนสั่งสอน และเป็นปุ๋ยชั้นเลิศสำหรับเจริญจิตใจให้เข้มแข็ง

คนบางคนเลือกที่จะภาคภูมิใจในแผลเป็น เว้นเสียแต่แผลเป็นรอยนั้นเป็นสิ่งย้ำเตือนความล้มเหลวของจังหวะก้าวเดินในระหว่างลมหายใจ เขาเลือกทั้งสองข้อ เพียงแต่ข้อแรกนั้นมีจำนวนมากกว่าลำดับถัดมา

เศษดินที่รองเท้าหลุดหล่นไปตามทางเดินคอนกรีต เขากระเทาะออกด้วยการกระทืบเท้าลงกับพื้น บางชิ้นส่วนหลุดออก บางชิ้นส่วนยังคงติดอยู่ และยังคงติดแน่นขึ้นไปอีกจากการกระแทกย้ำเมื่อครู่  เสียงถอนหายใจแผ่วเบาในขณะที่รองเท้าถูกปลดออกและขว้างลงไปกับพื้นอย่างแรง มีบางคนหลืบมองเขาครู่หนึ่ง แต่ก็หันกลับไปสนใจกับเรื่องของตนอีกครั้งในเวลาไม่นาน

ไม่นานเท่าไร เจ้าของรองเท้าก็เดินไปเก็บสิ่งที่ตนเองขว้างไว้ขึ้นมา เขาเดินเท้าเปล่าไปตรงคันหินขอบทาง นั่งลงแล้วสวมรองเท้าหนังหุ้มส้นกลับเข้าไปใหม่อีกครั้ง ยันกายยืนขึ้นแล้วบิดตัวไปมาเพื่อคลายความปวดเมื่อยจากการเดินทาง

เสียงทะเลยังกระซิบแผวๆที่ปลายหู เขามองกระแสคลืนเบื้องหน้าเงียบงัน ฟองคลื่นตีกระทบโขดหินคล้ายลวดลายหินอ่อน สีของมันเป็นเขียวมรกตเข้มจนน่ากลัว คลื่นแรกที่กระแทกหินม้วนตัวกลับคืนสู่ที่มา จากนั้นมันกระแทกกับคลื่นลูกหลังที่โถมเข้าหาฝั่ง เป็นการตีกระทบกันระหว่างลูกคลื่นกับลูกคลื่น ฟองน้ำละเอียดแตกกระจายระยิบระยับ เสียงโทรศัพท์ดังขึ้น เขาหยิบมันขึ้นมาดูหน้าจอ กดรับและพูดขึ้นโดยไม่ทันให้อีกฝ่ายพูดออกมา

“เออ! มาถึงท่าเรือแล้ว กำลังรอเรือข้ามฟาก” เสียงเขาเงียบลง คอยฟังบางสิ่งที่ปลายสายเอ่ยขึ้นมา

“อืมๆ เข้าใจละ อีกชั่วโมงนั่นละ คอยก่อน เดี้ยวไปหาอะไรกินด้วยกัน”

จบประโยค เขาวางสาย จากนั้น หันกลับไปมองเรือยนต์ลำใหญ่อีกหน เสียงคำรามครืนๆที่ท้ายเรือทำให้คนเริ่มเดินขึ้นเรือกันแล้ว รถยนต์ค่อยเคลื่อน เขามองไปที่รองเท้าของตน กระทืบไปที่พื้นคอนกรีตอีกรอบ ก่อนจะก้าวเท้าไปข้างหน้า

‘ปลายสุดของถนน คือจุดเริ่มต้นของการเดินทางในอีกรูปแบบ’

เขาคิดขณะมองออกไปยังทะเลเบื้องหน้าไกลสุดสายตา..

01-08-2554

ชุ่มฉ่ำยามบ่ายครับคุณอา

ว่าไปแล้วฝนฤดูนี้ดูยาวนานกว่าปกตินะครับ ตกกันอย่างลดแลกแจกแถมกันเลยทีเดียว  เป็นช่วงเวลาที่ชอบที่สุด(เป็นการส่วนตัว) แต่ก็เป็นสิ่งที่ทรมานสาหัสเอาการ อารมณ์ประมาณเดียวกับเมื่อตอนลงไปทำงานเซอร์เวย์อาคาร SPA นั่นละครับ

คือ งานก็ต้องทำ แต่บรรยากาศภายในนั้นชวนพักผ่อนเสียเหลือเกิน เหมือนเทวดากับซาตานฟันแทงกันอยู่ภายใน ยิ่งใหญ่ราวกับหนังฟอร์มยักษ์เรื่องทรานฟอร์เมอร์ (ว่าไปนั่น)

วาน นี้ก็เป็นอีกวันครับที่ไม่ได้ออกไปไหน ฝนตกแบบพรมน้ำมนต์ รถติดตรงหน้าหอพักเป็นทางยาว เมื่อมองระเบียงห้องก็จะเห็นถนนเป็นวงโค้งพอดี

ตำแหน่งที่ยืนอยู่นี้เห็นอะไรได้ชัดเจนที่สุดครับเวลาเกิดเรื่อง

แล้ว มันก็เกิดเรื่องจริงๆครับคุณอา ฝนตกรถติดเป็นเรื่องธรรมชาติ เสียงแตรเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นตามมา ผมไม่ได้ขับรถยนต์ (เพราะไม่อาจทนกับการผ่อนอันยาวนาน)  แต่ก็พอรู้ว่า แตรรถยนต์จะทำหน้าที่ของมันอยู่ ๓ เวลา หนึ่ง ก่อนเกิดเรื่อง สองหลังเกิดเรื่อง และ สาม ตอนหาเรื่อง

วานนี้ เรื่องเกิดระหว่างมอเตอร์ไซค์รับจ้าง กับรถยนต์ส่วนตนคันหนึ่ง ไม่รู้เหมือนกันว่าไปพ้องกับกรณีไหนในสามอย่างที่ผมอ้างเอาเอง แต่ที่แน่ๆ รถติดกันยาวเหยียด จากหัวโค้งจนถึงท้ายโค้ง ไอ้ที่อยู่หัวโค้งก็ไม่เท่าไหรครับ เขาอยู่ในเหตุการณ์ พอเข้าใจ ส่วนคนที่อยู่ท้ายโค้ง (พวกที่มองไม่เห็นเหตุการณ์ตรงหัวโค้ง) ก็บีบแตรส่งเสริมกันใหญ่  คล้ายเป็นกองเชียร์เร่งอุณหภูมิของเรื่องราวให้ยิ่งหนักหนาเข้าไปอีก  เสียงมันแหลมจนน่ามีเรื่องกันจริงๆครับ

ไอ้ เสียงแตรนี่ เข้าใจว่ามันเป็นคลื่นเสียงที่ทำให้ได้ยินชัดที่สุด คงไม่มีใครทำแตรเสียงเบสนุ่มๆออกมาใช้แน่นอน เพราะเป้าประสงค์ของมันคือการใช้เพื่อเตือนให้อะไรก็ตามที่ไม่รู้ตัว ได้รู้สึกตัวว่า

"มีรถยนต์กำลังเคลื่อนตัวมาชนแล้วนะ กรุณาหลบหน่อย ขอบคุณครับ"

แน่ นอนครับ ผมคิดว่าคนลั่นแตรส่วนใหญ่คิดแบบนี้กันทุกคน แต่การสื่อสารด้วยเสียงของแตรนั้น บางครั้งสื่อไม่ตรงกับความหมายที่คิดไว้สักเท่าไหร่  เหมือนกับการเขียนคำว่า

"มีปัญหาอะไรเหรอ"  บางครั้งคนเขียนอาจไม่ได้คิดอะไร แต่คนอ่านบางครั้งก็ไม่อาจแยะแยะน้ำหนักของ’คำ’ ได้ อาจสามารถเติมคำต่อท้ายไปเองว่า

"มีปัญหาอะไรเหรอวะ"  หรือ " มีปัญหาอะไรเหรอครับ"  จะต่อท้ายเอาเองด้วยคำดีๆ หรือคำหยาบๆก็สุดที่จะนึกได้ ก็คงต้องแล้วแต่สภาพอากาศของคนอ่านคนตอบนั่นละครับ (ตัวใครตัวมัน) ในเรื่องงานเขียนผมคิดว่าคนที่ถนัดชัดแจ้งในการใช้ภาษาย่อมสามารถเอาตัวรอดจากการเข้าใจผิดในการสื่อสารได้ (หากต้องการ)

กลับมาที่แตร

น่าคิดนะครับคุณอา ตรงที่ว่า ทีเครื่องเสียงติดรถยนต์เรากลับสามารถพัฒนาตัว equalizer (อีควอไลเซอร์) ให้สามารถปรับรูปแบบเสียงให้เหมาะสมกับการรับฟังเพลงในแต่ละสไตล์ได้  กับ แตรรถยนต์ที่เราใช้มันแทบทุกวันและเหมือนจะเป็นวินาทีแห่งการเกิดเรื่องเกิด ราวแล้วละก่อน กลับไม่มีใครคิดค้นวิธีลดน้ำหนักของเหตุที่จะทำให้เกิดเหตุได้  มีเครื่องคอมพิวเตอร์ประมวลเหตุการณ์ด้วยความเร็งสูงชั่ววินาที สามารถแยกแยะความหนักเบาของเหตุว่าควรใช้น้ำเสียง น้ำหนักของแตรไปในทางใด

ก็ในเมื่อคนเราเดี้ยวนี้ระบบ equalizer ภายในมันไม่สามารถทำงานได้ equalizer ภายนอกเหมือนอวัยวะเทียม ก็สมควรจะถูกคิดค้นขึ้นเสียทีนะครับ

ฝนตกไม่หยุดตั้งแต่เช้าแล้วครับคุณอา ขณะนี้ผมกำลังนั่งปรับ equalizer ภายในของตัวเอง ให้สามารถเอาตัวรอดจากบรรยากาศอันน่าพักผ่อนในระหว่างการทำงาน (โดยการอุบอิ๊บมาเขียน จม. ถึงอา)

…

ท้ายนี้ ขอให้คุณอารักษาสุขภาพครับ

ด้ายความเคารพยิ่งครับผม

ปล.1) นอกจากแตรรถยนต์ คุณอาว่า อะไรอีกอื่นที่เราควรติดตั้งระบบ equalizer ครับ : )

ปล.2) เรื่องที่เกิดเมื่อวาน จบลงตรงที่วินมอเตอร์ไซค์แห่กันมาลากเพื่อนของเขากลับไปทำมาหากินกันต่อครับ

"ต้นไม้แต่ละต้นใช้เวลาในการเจริญเติบโตนับหลายสิบปี บางต้นมีอายุมากว่าคุณเสียอีก แต่คนเราใช้เวลาคิดและทำลายในช่วงเวลาเพียงข้ามคืน"

นึกถึงคำอาจารย์ท่านหนึ่งเคยกล่าวตำหนิเล็กน้อยในวิชาออกแบบ ด้วยนักศึกษาคนหนึ่ง เก็บภาพถ่ายพื้นที่โครงการนำเสนอว่าจะใช้ในโปรเจคอาคารหลังหนึ่ง ทว่าแบบแปลนที่ออกมา กลับ ลบจุดตำแหน่งของต้นไม้ที่ปรากฎอยู่ในรูปถ่ายเสียเกลี้ยงเกลา ราวกับเป็นพื้นที่เปล่าโล่งเตียน ด้วยเหตุผลว่า พื้นที่ไม่พอ เพราะต้นไม้เยอะมาก ทว่าเหตุผลดังกล่าวถูกตีตกไปอย่างเรียบง่ายด้วยคำตำหนิเพียงประโยคเดียวที่ได้ยกมาไว้ข้างต้น

นักศึกษาคนนั้นเอากลับไปทำแบบร่างมาใหม่ โดยไม่แตะต้องต้นไม้ที่มีอยู่เดิมแม้แต่น้อย ผลออกมารูปร่างอาคารยาวเป็นเส้นขดไปมาราวกับงู อาคารบางและยาวลัดเลาะไปตามทางที่ว่างเปล่า

ในขณะนั้นเขาเรียนรู้เพิ่มเติมอีกอย่างหนึ่งว่า อาคารที่มีลักษณะผอมบางนั้น ระบายความร้อนได้ดีและ แสงสว่างสามารถส่องถึงเต็มพื้นที่ ไม่ต้องปรับอากาศ และ ใช้แสงสว่างจากหลอดไฟในเวลากลางวัน

เมื่อเรียนจบแล้วเริ่มทำงาน เวลาผ่านไปนานเท่าไรแล้ว เขาไม่เคยนับ ใช้ความรู้สึกจับเอาได้ว่า นานพอดูเหมือนกัน

หลายปีต่อมานักศึกษาคนนั้นกลับไปเยือนโครงการที่เขาดูแลอีกครั้ง ภาพแรกที่พบเมื่อเท้าก้าวเหยียบผิวดิน

‘ต้นไม้’ แรกเริ่มโครงการนี้มีแต่ต้นมะพร้าว (เพราะเป็นสวนมะพร้าว) ที่เหลือก็เป็นเพียงพืชคลุมดิน เท่าที่ความจำยังทำงาน  โครงการนี้เกิดขึ้นในขณะที่เกิดเหตุการณ์สึนามิพอดิบพอดี การคงเหลือต้นไม้ในโครงการให้มากเท่าที่จะมากได้ จึงเป็นความเห็นพ้องต้องกันระหว่างคนออกแบบและเจ้าของโครงการ

ทางเดินและอาคารที่ออกแบบต่างมีสภาพบิดไปมาหลบเลี้ยวให้กับต้นไม้เจ้าถิ่น ต้นไหนใกล้ตาย เจ้าของก็ใจดีมีคนคอยเดินดูแล้วใส่ยารักษา  ดูแลกันไม่ต่างกับคนในครอบครัว

กระนั้นเอง ต้นไม้ก็ยังไม่ได้เนืองแน่นเท่าปัจจุบัน บางส่วนที่เกิดขึ้นมาจนแน่นขนัดนั้นได้มากจากการเพาะปลูกเพิ่มเติมภายหลัง ช่วงปีแรก ต้นไม้ที่นำมาลงไว้ในโครงการอาจจะดูเคอะเขินอยู่บ้าง เนื่องจากไม่ใช่เป็นต้นไม้ในพื้นที่ ลำต้นกิ่งใบออกจะไม่ได้ขนาดตามสัดส่วนที่ควรเป็น ออกจะเล็กเกินไปเมื่อเทียบกับตัวอาคารและต้นไม้ดั่งเดิม

ทั้งหมดล้วนแล้วเกิดขึ้นจากน้ำมือของคนบางคน

‘คน’ เขาค้นพบว่าคนบางคนรักธรรมชาติและทุ่มเทให้กับมันจนน่าอิจฉา  คนบางคนอีกเช่นกัน เห็นเศษไม้ใบหญ้าแล้วอดไม่ได้ที่จะต้องตัดรำคาญสายตาของตนเองโดยการตัดทิ้งซึ่งต้นตอของที่มา

สิ่งอำนวยความสะดวกมากมายหล่อหลอมให้ผู้คนจำนวนหนึ่งเลือกที่จะอยู่กับตัวเองมากกว่าอยู่กับธรรมชาติ ด้วยเพราะไม่ว่าจะเป็นแสงสว่างหรือความร้อนล้วนแล้วสามารถควบคุมจัดการได้เพียงปลายนิ้วสัมผัส 

เขานึกถึงชายผิวเข้มคนหนึ่งซึ่งเมื่อครั้งที่โครงการยังอยู่ในช่วงระหว่างการก่อสร้างนั้น ชายคนนี้จะเดินไปเดินมารอบๆโครงการ ในมือถือแกลอนใส่น้ำยาบางอย่าง เงยหน้าแงนมองยอดต้นมะพร้าวแล้วจากนั้นจึง กระโดดเกาะที่โคนต้น ฝ่าเท้าเปลือยเปล่าถีบลำต้นยันร่างขึ้นไปข้างบนที่ละช่วงตัว ไม่กี่ช่วงลมหายใจ คนที่ยืนมองอยู่เบื้องล่างก็ได้มีจังหวะระบายลมหายใจในขณะที่มองว่าชายคนนี้กำลังทำอะไรกับต้นไม้

คนงานในนี้บางคนเรียกแกว่าพ่อ บางคนเรียกแกว่าลุงเหมือนกับที่เขาเรียก ลุงคนนี้เป็นคนในพื้นที่ตั้งแต่ต้นเริ่มงานก่อสร้าง ยินว่าแกเป็นคนเฝ้าสวนมะพร้าว ต้นไม้ที่พอมีให้เห็นอยู่ในโครงการ แกปลูกเองบ้าง ดูแลบ้าง มันป่วยแกก็คอยรักษาเยียวยา

มีเรือนไม้หลังเล็กๆที่เล็กกว่ากุฏิพระในเมืองหลวงอยู่หนึ่งหลัง มีไม้กระถางและกระเช้าดอกไม้แขวนเรียงรายอยู่ตรงระเบียงด้านหน้าทางเข้าบ้าน ซึ่งจะเรียกให้ถูกคือ เป็นห้องนอนเพียงอย่างเดียวมากกว่า

รับประทานอาหารตรงชานบ้าน ประกอบอาหารตรงข้างๆไม่ไกลออกไปเท่าไรนัก ห้องน้ำห้องท่าปรับไปตามความเหมาะสม ไม่จำเป็นต้องอยู่ที่เดียวกับตัวบ้าน ยามกลางคืนเดินถือไฟฉายออกมารับลมและปลดทุกข์ เสียงน้ำทะเลเคลียคลอเสนาะใบหู จู้ฮุ๊กรู กรุ๊บกริ๊บ ไปตามประสาชาวเกาะริมเล

เวลาผ่านไปจวบจนโครงการแล้วเสร็จ เรือนไม้เล็กๆหลังนั้นถูกแทนที่ด้วยสิ่งอื่น ตามความประสงค์ของการตลาด

‘เวลา’ เป็นอุปกรณ์เพาะปลูกอีกชนิดหนึ่งที่ไม่ต้องซื้อหา หากแต่เพียงว่าต้องยินยอมสละ-ละให้กับสิ่งที่เราเฝ้าคอยชื่นชมความเจริญเติบโตของมัน

ต้นไม้ใช้เวลาเพียงใดในการเจริญเติบโตและฝังรากลงพื้นดินอย่างเข็มแข็งยั่งยืน คนหนึ่งคนใช้เวลานานเพียงใดในการเจริญเติบโตและบ่มเพาะอุปนิสัยอันงดงามที่จะดำรงตนอย่างถ้อยทีถ้อยอาศัยกับธรรมชาติ

เขายืนมองต้นไม้หน้าใหม่บางต้นสลับกับต้นไม้เจ้าถิ่นดั่งเดิมที่ตระหง่านเคียงคู่กันอย่างไม่เคอะเขินแปลกแยก  เวลาหลอมสิ่งเก่าและใหม่เข้าไว้ด้วยกันอย่างลงตัว

สถาปัตยกรรมบางชิ้นที่มนุษย์สร้างขึ้นมาประดับเปลือกโลก มีทั้งที่ยั่งยืนและดับสลายไปตามกาลเวลา ที่ยังคงดำรงอยู่ท่ามกลางกระแสลมและการหมุนเวียนเปลี่ยนแปร ก็ได้อาศัยเวลานี่ละ เป็นเครื่องรับประกันคุณงามความดีของมัน

ต้นไม้ คน ทั้งสองต่างใช้เวลาร่วมกัน เพื่อบำรุงเลี้ยงดูซึ่งกันและกัน ต้องผ่านการทดสอบมากมายเพียงใด เขามองยอดไม้สีเขียวอ่อน ลำต้นชุ่มน้ำจนเปลือกนอกมีสีเข้มในขณะที่ใบอ่อนแตกยอดแทงสอดออกมาจากข้างลำต้น

ต้องใช้เวลาอีกนานเท่าไร กว่าจะแปรเปลี่ยนจากความอ่อนนิ่มเป็นความเข้มแข็งยืดหยุ่น  เขาเองก็ไม่สามารถตอบคำถามนี้ได้

อาจต้องให้เวลาเป็นเครื่องยืนยันและตอบคำถามทั้งหมดที่ถูกสร้างขึ้นมา