memo : แพ้ในสนามรบ ชนะในสงคราม

ปรับทุกข์ - นั่นดูเหมือนเป็นเรื่องประจำทุกครั้งจนเริ่มรู้สึกว่าขาดกันไม่ได้แล้ว สำหรับกิจกรรมระหว่างพักทานอาหารของเพื่อนร่วมงาน ปัญหาบางอย่างอาจสามารถช่วยกับขบคิดคลี่คลายได้ แต่ในบางเรื่อง การรับฟังและรู้สึกเข้าใจในปัญหากลับเป็นการบรรเทาทุกข์อีกวิธีหนึ่ง

เรื่องราวในครอบครัว นั่นเป็นอีกเรื่องหนึ่งที่มักยกขึ้นมาปรับทุกข์นอกเหนือเรื่องงาน ทุกข์ในครัวเรือนจึงกลายเป็นทุกข์ส่วนรวมโดยปริยาย เรื่องบางเรื่องบางครั้งมันก็น่าตลก หัวร่อกันเพราะเห็นว่าไม่น่าเอามาใส่ใจ ลืมๆมันเถอะ-ก็มักปลอบกันง่ายๆ แต่บางครั้งก็น่าเห็นใจน่าสงสาร รวมๆกันแล้วเท่าที่จับความได้ ปัญหาทั้งหลายทั้งมวลย่อมเกิดจากการถกเถียง และ เหตุผล

เรื่องบางเรื่องก็ไม่อาจยกเหตุผลขึ้นมาเพื่อถกเถียงได้ ด้วยเพราะขณะนั้น ต่างฝ่ายต่างถือเอาอารมณ์คือเหตุผลสูงสุด

 

"ก็เขาไม่มีเหตุผลเลย" บางคนพูด

"แบบนี้ก็หาจุดลงตัวไม่ได้สิ" บางคนเสริม

"แล้วสรุปเรื่องจบยังไง" ผมถาม

"ผมก็ต้องยอมนะสิ" บางคนพูดอีกครั้ง

"แต่นั้นมันไม่ใช่ข้อสรุปนะ" เขาทวนอีกรอบ

"นั่นละ วิธีแก้ปัญหา" ผมบอก

มันทำให้ผมนึกถึงเรื่องราวของเพื่อนอีกคนหนึ่งซึ่งเถียงกับแม่ของตัวเองเรื่องสีทาไม้ชายคา เพราะความชอบทางสีเกิดไม่ตรงกัน ต่างคนก็ต่างยกเหตุผลขึ้นมาอ้างอิงสีที่ตัวเองชอบ (แต่ไม่ได้พูดถึงว่าตัวเองชอบนะ -มันดูไม่มีเหตุผล) จะว่าไปแล้ว ความชอบนั่นก็คือเหตุผล เพียงแต่เป็นเหตุผลส่วนตัวก็เท่านั้นเอง ซึ่งความส่วนตัวนั้นหากมันไม่ไปกระทบคนอื่นสักเท่าไร นั่นก็เป็นเรื่องที่น่าจะยอมกันได้ เพื่อนคนนั้นถึงกับขอร้องให้ผมช่วยคุยกับแม่เรื่องสีทาชายคา นัยว่าเอาวิชาชีพของผมไปข่มท่าน(คิดได้)

ปัญหานั้นจบลงตรงที่ผมฟันงธงให้ใช้สีของแม่เธอเถอะ ผมให้ความเห็นว่า แม่สำคัญกว่าความชอบส่วนตัว เลือกเอาระหว่างแม่กับสีทาไม้  ถ้าหากว่าแม่ไม่อยากให้มีฐานรากของบ้านนี่ละก็ นั้นก็อีกเรื่อง เรื่องแบบนั้นผมก็ยอมแม่ไม่ได้เหมือนกัน

 
เจ้าของโครงการที่ผมทำงานให้ท่านหนึ่ง เสนอขอเปลี่ยนสีพื้นห้องซึ่งสีนั้นแตกต่างจากที่ผมเคยเสนอไว้แล้ว ซึ่งผมเองก็เห็นว่าไม่น่าจะมีอะไร ก็เลยยอมให้เปลี่ยน และที่จริงแล้ว มันก็เป็นเรื่องของเขาเหมือนกันที่จะชอบอีกสี เพียงผมตอบตกลงเท่านั้นละ เขาถึงกับหลุดปากออกมาว่า รู้สึกดีใจจริงๆที่เปลี่ยนแปลงความคิดผมได้

ผมฟังแล้วก็ได้แต่ยิ้ม ในใจกลับคิดว่า เออวะ-จะได้หมดเรื่องเสียที

ในส่วนต่อจากนี่เป็นเรื่องราวระหว่าง ยุทธศาสตร์ และ กลยุทธ์
สงครามและสนามรบ

บทตอนหนึ่งในนิยายเรื่องเงาฝันของฝีเสื้อ โดยเอื้ออัญชลี ในขณะที่กองทัพของจูหยวนจาง โอบล้อม เตรียมที่จะเข้าตีกองกำลังของ จางซื่อเฉิง ด้วยสมรภูมิรบและกลยุทธ์การศึกที่เหนือกว่า ขณะนั้นเอง จูเซิน กูนซือไร้พ่ายของจูหยวนจาง กลับรีบเร่งควบม้าเข้ามาเพื่อแจ้งให้จูหยวนจางระงับการโจมตี

เนื่องด้วยเพราะแม้หากว่าเอาชนะการศึกนี้ได้ กลับไม่คุ้มเสียในเรื่องภาพลักษณ์ของผู้นำ ยุทธศาสตร์ของสงครามครั้งนี้คือการกอบกู้แผ่นดินจีนให้พ้นจากอำนาจของราชวงศ์มองโกล หากจูหยวนจางอาศัยกำลังและหลักยุทธ์เหนือกว่า เอาชนะกองกำลังของจางซื่อเฉิน เพียงเพื่อมิให้ขุมกำลังของจางซื่อเฉิงเติบโตขวางอำนาจของจูหยวนจาง คนทั้งแผ่นดินจะรู้สึกต่อจูหยวนจางในทางที่ไม่ดีกลับกลายเป็น ได้ชัยในกลยุทธ์แต่กลับสูญเสียยุทธ์ศาสตร์การสงคราม

จูหยวนจางเห็นจริงตามนั้น จึงยินยามเชื่อกุนซือ ปลดปล่อยกองทัพของจางซื่อเฉินให้ถอยกลับไป

จนเมื่อจางซื่อเฉิงสถาปนาตัวเองเป็นเจ้าเมือง เหลิงในอำนาจ ประชาชนเดือดร้อนถูกเหล่าขุนนางรังแกเอาเปรียบ เสวยสุขจนลืมดูแลประชาชน จูหยวนจางจึงได้ยกทัพมาตั้งทัพที่นอกเมือง โดยมิได้ทำการบุกเข้ามา จางซื่อเฉินแม้เห็นเช่นนั้น แทนที่จะรู้สึกว่าต้องจัดเตรียมกำลังป้องกันเมือง กลับคิดว่า จูหยวนจางไม่มีน้ำยา เพราะได้แต่ตั้งท่า ไม่ยอมบุก

จูหยวนจางนั้น ในขณะที่ตั้งค่าย เวลาหนึ่งกลับเดินทางออกนอกค่ายทหาร เข้าไปดูความเป็นอยู่ของชาวบ้าน จนชาวบ้านรู้สึกคุ้นเคยกับทหาร อีกทั้งรู้สึกไม่ดีต่อผู้ปกครองของตน ที่เมื่อเห็นทหารข้าศึกมาประชิดเมือง กลับไม่เตรียมตัวตั้งรับป้องกันประชาชน บางส่วนจึงเริ่มแปรพรรค์

สุดท้ายแล้ว จูหยวนจางเข้ายึดเมืองนี้โดยสูญเสียน้อยที่สุด นั่นเพราะยึดถือเอายุทธ์ศาสตร์เป็นที่ตั้ง ไม่หลงกระหายในชัยชนะเล็กๆ

…

กลับมาที่โต๊ะปรับทุกข์ของชมรมคนเกรงใจภริยา

แน่นอนว่าครอบครัวไม่อาจเปรียบได้กับสนามรบ(แม้บางเวลาอาจคล้ายเคียง)หากแต่จริงหรือไม่ว่า ย่อมมียุทธ์ศาสตร์หลักในการอยู่ร่วมกัน ความสงบ-ก่อเกิดความสุข จึงเรียกว่า ความสงบสุข จะมีประโยชน์อะไร หากข้อถกเถียงจบลงว่าฝ่ายหนึ่งชนะฝ่ายหนึ่งพ่ายแพ้ แต่แล้วเกิดศึกครั้งใหม่อยู่เรื่อยไป

 
แต่พูกก็พูดเถอะ ในความคิดผมแล้ว สำหรับคนที่คุณรัก เถียงให้ตาย ยังไงคุณก็แพ้-แพ้ใจ : )

 

หลักพิชัยยุทธ์ซุนวูบทหนึ่งกล่าวว่า

"เช่นนั้น ผู้เชี่ยวชาญในหลักการสงครามจึ่งสยบปรปักษ์โดยมิพักต้องรบ ยึดเมืองโดยมิพักต้องโจมตี"